مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) با درمان شناختی-رفتاری (CBT) بر افسردگی دانشجویان با توجه به سطح تحول روانی-معنوی آنها؛ (مطالعه موردی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، روان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران.

چکیده

افسردگی، یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی بوده و انتخاب شیوه های درمانی مناسب آن از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به نقش معنویت در افسردگی و روش های درمان آن، این پژوهش سعی دارد نقش سطح تحول روانی-معنوی افراد را در اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد مورد مقایسه قرار دهد. بدین منظور از بین دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس تعداد 8 نفر مبتلا به افسردگی اساسی به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و بر اساس پرسشنامه سطح تحول روانی-معنوی (جان بزرگی، 1391) به دو گروه 4 نفری با سطح تحول روانی-معنوی بالا و سطح تحول روانی-معنوی پایین تقسیم شده، و سپس افراد هر سطح تحول روانی-معنوی، بطور تصادفی در دو گروه 2 نفری آزمایشی (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، و درمان شناختی-رفتاری) قرار گرفتند. نمرات افسردگی مراجعان قبل، حین و بعد از درمان، و همچنین پیگیری، با استفاده از درصد بهبودی و اندازه اثر مقایسه شد. نتایج بدست آمده نشان داد هر دو درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی رفتاری بر کاهش افسردگی موثر بوده ولی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش افسردگی افراد با سطح تحول روانی-معنوی پایین، اثرگذاری بیشتری دارد و درمان شناختی-رفتاری در کاهش افسردگی افراد با سطح تحول روانی-معنوی بالا اثربخشی بیشتری دارد. بنابراین بنظر می رسد توجه به سطح تحول روانی-معنوی مراجعان در انتخاب رویکرد درمانی از اهمیت فراوانی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing the Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) with Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) on Depression Taking into Account the Level of Psycho-Spiritual Development (Case Study)

نویسندگان [English]

  • Somayeh Azizi 1
  • Kazem Rasool Zade Tabatabaie 2
  • Masoud Janbozorgi 3
1 Department of Psychology, Faculty of Human Science, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Psychology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Psychology, Houzeh and university Facaulty, Qom. Iran
چکیده [English]

Depression is one of the most common psychiatric disorders so choosing an appropriate therapy is very important. Regarding to the role of spirituality in depression and its therapeutic methods, this research attempts to compare the role of the level of Psycho-spiritual development of individuals in the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and acceptance and commitment therapy. For this purpose, among the students of Tarbiat Modares University, 8 subjects with basic depression were selected using available sampling method, and then based on their scores in Psycho-Spiritual Scale (Janbozorgi, 1391), they were divided into two groups of 4 with high Psycho-spiritual development and 4 with low Psycho-spiritual development. Then subjects of each level of Psycho-spiritual development were randomly assigned to two experimental groups (acceptance and commitment therapy, and cognitive-behavioral therapy). Depression scores of patients before, during and after treatment, as well as follow up, were compared with the percentage of recovery and the effect size. The results showed that both treatments, acceptance and commitment and cognitive-behavioral therapy, were effective on decreasing depression, but acceptance and commitment therapy was more effective in decreasing the depression of individuals with low Psycho-spiritual development, and cognitive-behavioral therapy was more effective in Reducing people's depression with higher levels of Psycho-spiritual development. Therefore, it seems that paying attention to the level of Psycho-spiritual development of clients in choosing a therapeutic approach is of great importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acceptance and Commitment therapy
  • cognitive-behavioral therapy
  • Depression
  • Spirituality
  • Psycho-spiritual development
اسکندری، حسین.، پژوهی­نیا، شیما.، ابویسانی، یلدا. (1395). «تبیین مشکلات روانی مبتنی بر انعطاف­پذیری شناختی و تمایزیافتگی خود». شفای خاتم، 4(3): 19-27.
ایزدی، راضیه.، نشاط دوست، حمیدطاهر.، عسگری، کریم.، عابدی، محمدرضا. (1393). «مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری بر علایم بیماران مبتلا به اختلال وسواس- اجبار». مجله تحقیقات علوم رفتاری، 12(1): 19-33.
ایفرت، جورج. اچ.، مک کی، ماتیو.، فوریست، جان. پی. (2006). کلید رهایی از خشم، پذیرش و تعهد درمانی: راهکاری جدید برای مسئله خشم. ترجمه محمدرضا کرامتی و علی مالمیر. 1391. چاپ اول. تهران: نشر قطره.
پرزور، پرویز؛ میکائیلی، نیلوفر؛ معاضدی، کاظم؛ ابراهیمی، اباصلت. (1394). «پیش بینی سلامت عمومی بر اساس تصور مثبت و منفی از خدا در دانشجویان»، مجله سلامت و مراقبت، 17(1): 30 تا 39.
جان بزرگی، مسعود. (1397). درمان چند بعدی معنوی: یک رویکرد خداسو. چاپ اول. قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
جان بزرگی، مسعود؛ فاکر، حسین؛ جان بزرگی، امین. (1390). «ارزیابی «تحول روانی-معنوی» درمانگران مراجعان مذهبی». دوفصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اسلام و روانشناسی، 5(8): 49-70.
جان بزرگی، مسعود. (1387). « وضعیت تجربی درمانگری شناختی- رفتاری: یک مطالعه مروری روی فراتحلیل-گری­ها». دوفصلنامه مطالعات اسلام و روانشناسی، 2(3): 7-45.
جان بزرگی، مسعود؛ فاکر، حسین؛ جان بزرگی، امین. (1390). «ارزیابی «تحول روانی معنوی» درمانگران مراجعان مذهبی». دوفصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اسلام و روانشناسی، 5(8): 49-70.
دلجو، زهرا؛ جان بزرگی، مسعود؛ بزازیان، سعیده؛ موسوی، الهام. (1392). «رابطه سطح تحول روانی-معنوی و احساس تنهایی با اضطراب وجودی در دانشجویان». دو فصلنامه مطالعات اسلام و روانشناسی، 7(13): 5-24.
رجبی، ساجده؛ یزدخواستی، ساجده. (1393). «اثربخشی درمان گروهی پذیرش و تعهد بر اضطراب و افسردگی زنان مبتلا به بیماری ام-اس». روانشناسی بالینی. 6(1): 29-38.
سلطانی، اسماعیل.، شاره، حسین.، بحرینیان، عبدالمجید.، فرمانی، اعظم. (1392). « نقش واسطه­ای انعطاف­پذیری شناختی در ارتباط بین سبک­های مقابله­ای و تاب­آوری با افسردگی». پژوهنده (مجله پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی). 18(2): 88 -.99
طیبی نائینی، پری ناز.، محمدخانی، شهرام.، اکبری، مهدی.، عابدی، محمدرضا. (1396). « تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف­پذیری روانشناختی کودکان مبتلا به اختلال وسواس بی­اختیاری»، فصلنامه سلامت روان کودک، 4(3): 91-107.
عزیزی، آرمان.، قاسمی، سیمین. (1396). «مقایسه اثربخشی سه رویکرد راه حل مدار، شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی و کیفیت زندگی زنان مطلقه». فصلنامة فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 8(29): 207-236.
علوی زاده، فرانک.، شاکریان، عطا. (۱۳۹۵). «درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش علائم استرس، اضطراب و افسردگی زنان دارای تجربه روابط فرازناشویی (عاطفی، جنسی)». روان پرستاری. ۴ (۶) :۸-۱۴.
فاضلی، مژگان.، احتشام زاده، پروین. هاشمی شیخ شبانی، اسماعیل. (1393). «اثر بخشی درمان شناختی- رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی افراد افسرده». اندیشه و رفتار، 9(34): 26-36.
فراهانی، حجت الله.، عابدی، احمد.، آقامحمدی، سمیه.، کاظمی، زینب. (1392). «مبانی کاربردی طرح­های مورد منفرد در پژوهش­های علوم رفتاری و پزشکی». چاپ اول، تهران: انتشارات روانشناسی و هنر.
فروتنی، محمدرضا. (1384). «بررسی افسردگی در دانشجویان مراکز آموزش عالی». فصلنامه پرستاری ایران، 18(41-42): 123-130.
فری، مایکل. (2007). راهنمای 25 جلسه عملی شناخت درمانی گروهی. ترجمه مسعود جان بزرگی. 1388. چاپ اول. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
فنایی، سعیده.، غضنفری،  احمد.، حبیب الهی، اعظم. (1394). «اثر بخشی درمان شناختی-رفتاری به شیوه­ی گروهی بر سالمت روان و انعطاف­پذیری روانشناختی افراد دارای اضافه وزن». مجله روانشناسی و روان پزشکی شناخت، 2(2): 28-38.
یاسایی سکه، معصومه.، شفیع آبادی، عبدالله.، فرزاد، ولی الله. (1396). «مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهدبا شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب و افسردگی بیماران همودیالیزی». ویژه‌نامه سومین کنفرانس بین‌المللی نوآوری‌های اخیر در روان‌شناسی، مشاوره و علوم رفتاری، 19(3): ص 220-230.
Austin, Ph., Macdonald, J. and MacLeod, R. (2018). “Measuring Spirituality and Religiosity in Clinical Settings: A Scoping Review of Available Instruments” Religions, 9, 70:1-14.
Blackledge, J.T., Ciarocchi, J., Deane, F.P. (2009). Acceptance and Commitment Therapy: Contemporary Theory, Research and Therapy. Sidney: Australian Academic Press.
Carbonella J. Y., & Timpano K. R. (2016). “Examining The Link Between Hoarding Syptoms and Cognitive Flexibility Deficits”. Behav Ther. 47(2): 262-73.
Dennis, JP., Vander Wal, JS. (2010). “The Cognitive Flexibility Inventory: Instrument Development and Estimates of Reliability and Validity”. Cogn Ther Res, 34(3), 241-53.
Everett L. Worthington, Jr. (2005). Handbook of Forgivness. New York: Routledge.
Ferguson, C.J.(2009). “An Effect Size Primer: A Guide for Clinicians and Researchers”. Professional Psychology: Research and Practice. 40(5): 532–538.
Gan, Y., Zhang, Y., Wang, X., Wang, S., & Shen, X. (2006). “The Coping Flexibility of Neurasthenia and Depressive Patients”. Pers Indiv Diff, 40(5):859-71.
Genia, V. (1996). “I, E, Quest, and Fundamentalism as Predictors of Psychological and Spiritual Well-being”.  Journal for the Scientific Study of Religion, 35(1): 56-64.
Genia, V. (2000). “Religious Issues in Secularly Based Psychotherapy”. Counseling & Values, 44(3): 213-221.
Gunduz, B. (2013). “Emotional Intelligence, Cognitive Flexibility and Psychological Symptoms in Preserviceteachers”. Educ Res Rev. 8(13): 1048-56.
Hayes, S. C., & Strosahl, K. D. (2010). A Practical Guide to Acceptance and Commitment Therapy. New York: Springer Science and Business Media Inc.
Hayes, S.C.; Luoma, J.B.; Bond, F.W.; Masuda, A. & Lillis, J. (2006). “Acceptance and Commitment Therapy: Model, Processes and Outcomes”. Behaviour Research and Therapy, 44(1): 1-25.
Hodges, S., (2002). “Mental Health, Depression, and Dimensions of Spirituality and Religion”. Journal of Adult Development. 9(2): 109-115.
Hofmann, S. G., & Asmundson, G. J. (2008). “Acceptance and Mindfulness-based Therapy: New Wave or Old Hat?”, Clinical Psychology Review, 28: 1-16.
Johnco, C., Wuthrich, V.M., Rapee, R.M. (2016). “The Influence of Cognitive Flexibility on Treatment Outcome and Cognitive Restructuring Skill Acquisition During Cognitive Behavioural Treatment for Anxiety and Depression in Older Adults: Results of a Pilot Study”.  Behaviour Research and Therapy, 57: 55-64.
Kashdan T. B., Rottenberg J. (2010). “Psychological Flexibility as a Fundamental Aspect of Health”. Clin Psych Rev; 30: 865-878.
Kato, T. (2016). “Relationship Between Coping Flexibility and The Risk of Depression in Indian Adults”. Asian Journal of Psychiatry, 24: 130–134.
Kessler, R. C., Bromet, E. J. (2013). “The Epidemiology of Depression Across Cultures”. Annu Rev Public Health, 34, 119-138.
Leahy, R. L.(2008). Cognitive Therapy Techniques: A Practitioner's Guide. Gullford Press.
Masuda, A., & Tully, E. C. (2012). “The Role of Mindfulness and Psychological Flexibility in Somatization, Depression, Anxiety, and General Psychological Distress in a Nonclinical College Sample”. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine. 17 (1): 66-71.
McCracken, L. M. & Martínez, O. G. (2011). “Processes of Change in Psychological Flexibility in an Interdisciplinary Group-based Treatment for Chronic Pain Based on Acceptance and Commitment Therapy”. Behaviour Research and Therapy, 49: 267-274.
McCullough, H. G. K. & Larson, D. B. (1999). “Religion and Depression: a Review of The Literature”. Twin researches. 2(2): 126-136.
McDonald, G. (2006). "What is Mental Health?". In M. Cattan, & S. Tilford, Mental health promotion: A life span aproach. NewYork: Open University Press.
McHugh, R. K., Hearon, B. A., & Otto, M. W. (0212). “Cognitive Behavioral Therapy for Substance Use Disorders”. Psychiatric Clinics of North America, 33(3): 511-505.
Meiran, N., Diamond, GM., Toder, D., Nemets, B. (2011). “Cognitive Rigidity in Unipolar Depression and Obsessive Compulsive Disorder: Examination of Task Switching, Stroop, Working Memory Updating and Post – Mindfulness: The Role of Trait Anxiety, Attachment Anxiety and Attentional Control”, Personality and Individual differences, 46: 94-99.
Moore, R. C., Garland, A. (2003).  Cognitive Therapy for Chronic and Persistent Depression. John Wiley & Sons Ltd.
Murphy, P. E., Ciarrocchi, J. W., Piedmont, R. L., Cheston, S., Peyrot, M., & Fitchett, G. (2000). “The Relation of Religious Belief and Practices, Depression, and Hopelessness in Persons with Clinical Depression”. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 68(6): 1102-1106.
Osilla, K. C., Hepner, K. L., Muñoz, R. F., Woo, S., & Watkins, K. (2009). “Developing an Integrated treatment for substance use and depression using cognitive–behavioral therapy”. Journal of Substance Abuse Treatment, 37(4): 410-402.
Ost, L. G. (2014). “The Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy: An Updated Systematic Review and Meta-analysis”. Behaviour Research and Therapy, 61: 105-121.
Pargament, K. (1990). “God Help Me: Religious Coping Efforts as Predictors of The Outcomes to Signigicant Negative Life Events”. American Journal of Community Psychology.18: 793-824.
Peterson, B. D., Eifert, G. H. (2011). “Using Acceptance and Commitment Therapy to Treat Infertility Stress”. Cogn Behav Pract.;18(4): 577-587.
Phillips, R.E., Pargament, K.I., Lynn, O.K., crossley, C.D. (2004) “Self-Directing Religious Coping: A Deistic God, Abandoning God, or No God at all?”. Journal for the Scientific Study of Religion. 43(3): 409-418.
Preiss, M., Kucerova, H., Lukavsky, J., Stepankova, H., Sos, P., Kawaciukova, R. (2009). “Cognitive Deficits in The Euthymic Phase of Unipolar Depression”. Psychiatry Res, 169(3): 23-39.
Richards, P. S., Bartz, J. D., and O’Grady, K. A. (2009). “Assessing Religion and Spirituality in Counseling: Some Reflections and Recommendations”. Counseling and Values, 54: 65-79.
Robyn, D., Walser, D. W., Garvert, E., Karlin, M., Trocke, l., & Danielle, M. (2015). “Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy in Treating Depression and Suicidal Ideation in Veterans”. Behavior Research and Therapy, 74: 05-31.
Ruiz, F. (2012). “Acceptance and Commitment Therapy Versus Traditional Cognitive Behavioral Therapy: A Systematic Review and Meta Analysis of Current Empirical Evidence”. Int J Psychol Psychol Ther. 12(3): 333-357.
Sharma, A. (2018). “Spirituality and Modern Day Life: A Conceptual Model”. PURSHARTHA, Vol.X, No. 2: 69-81.
Sorajjakool, S., Aja, V., Chilson, B., Ramirez–Johnson, J., & Earll, A. (2008). “Disconnection, Depression and Spirituality: A Study of The Role of Spirituality and Meaning in The Lives of Individuals with Sever Depression”. Pastoral psychology.56: 521-532.
Sugarman, D. E., Nich, C., & Carroll, K. M. (2012). “Coping Strategy Use Following Computerized Cognitive-Behavioral Therapy for Substance Use Disorders”. Psychology of Addictive Behaviors,04(4): 689-695.
Teasdale, J. D., Segal, Z., Williams, JMG., Ridgeway, VA., Soulsby, JM., Lau, MA. (2000). “Prevention of Relapse/Recurrence in Major Depression by Mindfulnessbased Cognitive Therapy”. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 68: 615-623.
Twohig, M. P., & whittal, M. L. (2008). “An Evaluation of Mechanisms of Action in ACT, CT, and RFT Forced”. Paper presented at the Annual Conference of the Association for Behavior Analysis, May 04-07, Chicago, IL.
Vakili, Y., Gharraee, B., Habibi, M., Lavasani, F., Rasoolian, M. (2014). “The Comparison of the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy with Selective Serotonin Reuptake Inhibitors and Their Combination in The Treatment of Adults with Obsessive-Compulsive Disorder”. Zahedan J Res Med Sci. 16(Suppl 1): 10-14.
Weathers, E. (2018). “Spirituality and Health: A Middle Eastern Perspective”. Religions, 9(33): 17 pages.
Williams, V. (2017). “Exploring Religion and Spirituality in Psychological Therapy”. Thesis submitted for the degree of Master of Philosophy, University of Leiceste.
World Health Organization. (2016). Depression. Retrieved from http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs369/en/.
Zong, J. G., Cao, X. Y., Cao, Y., Shi, Y. F., Wang, Y. N., Yan, C., et al. (2010). “Coping Flexibility in College Students with Depressive Symptoms”. Health and Quality of Life Outcomes, 8, 66,