اثربخشی مداخله گروهی شناختی رفتاری مدیریت استرس بر افزایش سرسختی و خودکنترلی زنان افسرده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی

3 دکتری پزشکی عمومی، کارشناس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

4 دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

هدف این پژوهش، تعیین تأثیر مداخله گروهی شناختی رفتاری مدیریت استرس بر افزایش سرسختی و خودکنترلی زنان افسرده بود. این پژوهش به شیوه آزمایشی و با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه بیماران زن متأهل مراجعه‌کننده به کلینیک روان‌پزشکی شهر تهران در سال 1392 بودند. نمونه پژوهش 30 بیمار افسرده بود که از میان مراجعه‌کنندگان شناسایی و به دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. برای جمع­آوری داده­ها از مقیاس سرسختی، مقیاس خودکنترلی، مقیاس استرس ادراک‌شده و پرسشنامه افسردگی استفاده گردید. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که مداخله گروهی شناختی رفتاری مدیریت استرس برافزایش سرسختی و خودکنترلی و کاهش افسردگی مؤثر بوده است (001/0>P). با توجه به یافته‌های پژوهش، مداخله گروهی شناختی رفتاری مدیریت استرس روش مؤثری برای ارتقاء سرسختی و خودکنترلی زنان اقسرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Group Cognitive-Behavioral Intervention in Stress Management on Improved Hardiness and Self-control in Depressed Women

نویسندگان [English]

  • Elham Abniki 1
  • Abbas Abolghasemi 2
  • Masoumeh Abbasi 3
  • Roghieh Moazzez 4
  • Razieh Jalali 4
1 PhD candidate of Psychology, Mohaghegh Ardebili University
2 Associate Professor at the Department of Psychology, Mohaghegh Ardebili University
3 Doctor of Medicine, Expert at the Ministry of Healthcare and Medical Education
4 PhD candidate of Psychology, Mohaghegh Ardebili University
چکیده [English]

This study sets out to investigate the impact of group cognitive-behavioral intervention in stress management on improved hardiness and self-control in depressed women. It was carried out by means of experimental method inclusive of pretest and posttest with a control group. The statistical population comprises all female married patients visiting the Psychiatry Clinic in Tehran in 2013. The research sample is composed of 30 depressed patients who were selected from among the patients and divided into two experiment and control groups. For the purpose of data collection, the hardiness scale, self-control scale, perceived stress scale, and depression inventory were employed. Results of the multivariate variance analysis suggested that group cognitive-behavioral intervention in stress management positively affects improved hardiness and self-control (P<0.001). According to the research findings, group cognitive-behavioral intervention in stress management proves to be an effective method for improving and increasing depressed women's hardiness and self-control.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive-Behavioral Intervention
  • Stress management
  • Depression
  • hardiness
  • self-control

آقایی، الهام؛ عابدی، احمد؛ جمالی پاقلعه، سمیه. (1391). فراتحلیل اثربخشی مداخلات شناختی رفتاری بر میزان نشانه‌های افسردگی (ایران 1389-1380). روانشناسی بالینی و شخصیت دو فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، سال 19، شماره 6، ص 69-80.

ایزدی طامه، احمد. (1389). مقایسه تأثیر آموزش صبر، حل مسئله و ترکیبی (صبر و حل مسئله) بر مؤلفه­های سخت رویی دانشجویان در یک دانشگاه نظامی. فصلنامه روانشناسی نظامی، سال اول، شماره 3، ص 72-59.

بهروزی، ناصر؛ شهنی ییلاق، منیجه؛ پورسپید، سید مهدی. (1391). رابطه کمال‌گرایی، استرس ادراک‌شده و حمایت اجتماعی با فرسودگی تحصیلی. راهبرد فرهنگ، شماره 20، ص 102-84.

جوهری فرد، رضا. (1384). بررسی اثر درمان شناختی رفتاری گروهی در بیماران مبتلابه اختلال اضطراب فراگیر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شیراز.

حسن شاهی، محمدمهدی؛ دارایی، مریم. (1384). تأثیر راهبردهای مقابله با استرس بر سلامت روان دانشجویان: اثر تعدیل‌کننده سرسختی روان‌شناختی. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، شماره 21، ص 98-77.

صفایی، مریم؛ شکری، امید. (1393). سنجش استرس در بیماران سرطانی: روایی عاملی مقیاس استرس ادراک‌شده در ایران. مجله روان پرستاری، دوره 2، شماره 1، ص 22-13.

عباسیان، فرحزاد؛ نجیمی، آرش؛ قاسمی، غلامرضا؛ افشار، حمید؛ مفتاق، سید داود. (1391). اثربخشی راهبردهای شناختی- رفتاری آموزش مدیریت استرس در زنان مبتلابه اختلال افسردگی. مجله تحقیقات نظام سلامت، سال 8، شماره 6، ص 1050-1057.

علی پور، احمد؛ صحرائیان، محمدعلی؛ علی‌اکبری، مهناز؛ حاجی آقابابائی، مرضیه. (1390). ارتباط میان حمایت اجتماعی ادراک‌شده و سخت رویی با سلامت روان و وضعیت ناتوانی در زنان مبتلابه مولتیپل اسکلروزیس. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، دوره 1، شماره 3، ص 133-110.

کیمیایی، علی؛ شفیع‌آبادی، عبدالله؛ دلاور، علی؛ صاحبی، علی. (1385). بررسی و مقایسه تأثیر شناخت درمانگری بک با شناخت درمانگری تیزدل و تلفیق آن با نرمش‌های یوگا در درمان افسردگی اساسی. مجله مطالعات تربیتی و روانشناسی، دوره 7، شماره 2، ص 88-113.

نصرآبادی یعقوبی، محمد؛ عاطف وحید، محمدکاظم؛ احمدزاده، غلامحسین. (1382). تأثیر گروه‌درمانی شناختی- رفتاری بر کاهش افسردگی و اضطراب بیماران مبتلابه اختلال خلقی. مجله اندیشه و رفتار، سال 9، شماره 2.

نیسی، عبدالکاظم؛ شهنی ییلاق، منیجه؛ فراشبندی، افسانه. (1384). بررسی رابطه ساده و چندگانه متغیرهای عزت‌نفس، اضطراب عمومی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و سرسختی روان‌شناختی با اضطراب اجتماعی دختران دانش‌آموز پایه اول دبیرستان‌های شهرستان آبادان. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، سال دوازدهم، دوره 3، شماره 3، ص 152-137.

Adalbajarnardotir, S. and Rafnsson. F. D.(2002) Adolescent antisocial Addictive Behaviors. behavior and substance use: longitudinal analysis. 27, 227-240.

Albieri, E. Visani, D. Offidani, E. Ottolini, F. Ruini, C. (2009). Well-being therapy in children with emotional and behavioral disturbances: a pilot investigation. PsychotherPsychosom, 78, 6, 387-90.

Allahverdipour, H. shafii, F. Azad fallah, P. Emami, A. (2006). The statues of self control and its relation to drug abuse-related behaviors among Iranian male high School students. Social Behavior and Personality, 34, 4, 413-424.

American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.4 ed. Washington, DC: American Psychiatric Pub.

Andersen, B.L. kiecol, T. Glaser, J.K. Glaser, R. (1994). A biobehavioral model cancer strees and disease course. American psychologist,49, 389-404.

Besharat, M.A. (2007). Hardiness and coping style with stress. Psychological studies, 3, 2, 109-127.

Besharat, M.A. Shalchi, B. (2007). Attachment styles and coping with stress. Journal of Iranian psychologists, 3, 225-35.

Blaney, P. H. Ganellen, R. J. (1990). Hardiness and social support. In B. Sarason, G. Sarason, & G. Pierce (Eds.), social support: an interactional view. New York: Wiley.

Cohen, S. Kamarck, T. & Mermelstein, R. (1983). A Global Measure of Perceived Stress. Journal of Health and Social Behavior, 24: 385-396.

Calark, D.M. Beck, A. (2009). Cognitive therapy for Anxiety disorders, Guilford Press: New York.

Delahij, R. Gaillard, A.W.K. Vandam, K. (2010). Hardiness and the response to stressful situations: investigating mediating processes. Personality and Individual Differences, In presscorrectedproof, available on line 14 may 2010.

DeMaat, S.M. Dekker. J.A. Schoevers, R. De Jonghe, F. (2007). Relative efficacy of psychotherapy and combined therapy in the treatment of depression: A meta analysis. European Psychiatry, 22, 1-8.

Dreer, L.E. Elliott, T.R. Fletcher, D.C. and Swanson, M. (2005). Social problem solving. abilities and psychological adjustment of person in low vision rehabilitation. Journal of Rehabilitation Psychology, 50, 232-238.

Eun-young, B. and Chang, I. (2006). The effect of visual feedback plus entail practice on three patients with breast cancer (women). Clinical Rehabilitation, 20, 5, 388- 379.

Godfrey, J. R. (2004). Toward optimal health: The experts discuss therapeutic humor. Journal of Women's Health, 13, 5, 474- 479.

Grasmick HG, Tittle CR, Bursik RJ, Arneklev BJ (1993) Testing the core empirical implications of Gottfredson and Hirschi’s general theory of crime. Journal of Research in Crime and Delinquency, 30, 5–29.

Hamama, R.Y. & Solomon, Z. (2006). Psycological adjustment of melanoma survirors: the contribution of hardiness, attachment and cognitive appraisal. Journal of Individual Difference, 27, 3, 172-182.

Holemes, D.S.(1976). Investigation Of Depression: Differential recall of material experimentally or naturally associated with ego threat. Psychological Bulletin, 81, 632-653.

House SH. (2011). Epigenetics in adaptive evolution and development: The interplay between evolving species and epigenetic mechanisms. Handbook of Epigenetics, 425-45.

Klein, J.B. Rachel, H. Jacobs, B.A. and mark, A. (2007). cognitive-bahavioural therapy for adolescent depression: A meta analytic investigation of changes in effect-size estimate. Journal of the American academy of child & Adolescent psychiatry, 1413-1403.

Kobasa, S.C. (1979). Stressful life events, personality, and health: an inquiry into hardiness. Journal of Personality and Social Psychology, 37, 1-11.

Kobasa, S.C. Maddi, S.R. &Puccetti, M.C. (1982). Personality and exercise as buffers in the stress-illness relationship. Journal of Behavioral Medicine, 5, 391-404.

Koenig, H.G. (2012). Religious versus Conventional Psychotherapy for Major Depression in Patients with Chronic Medical Illness: Rationale, Methods, and Preliminary Results. Hindawi Publishing Corporation Depression Research and Treatment, doi:10.1155/2012/460419, 1-11.

Lazarus, R.S. & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal and coping. New York: Springer.

Linden. W. (2005). Stress management: from basic science to better practice. 1st ed. Philadelphia: SAGE publication, 5-83.

Meijer, S.A. Sinnema, G. Bijstra, J.O. Mellenbergh, G.J. Wolters, W.H. (2002). Coping styles and locus of control as predictors for psychological adjustment of adolescents with a chronic illness. SocSci Med, 54,1453-61.

Mimura, C. & Griffiths, P. (2004). A Japanese version of the perceived stress scale: translation and preliminary test. International Journal of Nursing Studies, 41(4), 379–385.

Neria, Y. Steinmetz, S.G. koenen, K. Levinovsky, L. Zakin, G. & Dekel, R. (2001). Do attach-ment and hardiness relate to each other and to mental health in real – life stress? Journal of Social and Personal Relationship, 18, 6, 844- 858.

Nijmei, J.J. (2008). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and social dysfunctioning.Clinical Psychology Review, 692-708.

Parish, T. S. and Rasid, Z. M. (2006). The effect of tow types of relaxation training on breast cancer. Journal of Holistic Nursing practice, 50,13-20.

Rachline, H. (1995). Self control: beyond commitment. Behavior and Brain Sciences,18,1, 109-159.

Ramsay, J. & Rostain, N. (2007). Psychosocial Treatments for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder in Adults: CurrentEducation and Future Direction, professional psy-chology. Research and Practice, 38, 4, 338-346.

Rossman, M. (2008). The effect mental imagery on breast cancer. Journal of Holistic Nursing practice, 50, 13-20.

Sadock, B.J. Sadock, V.A. (2007). Kaplan & Sadock's Synopsis of Psychiatry/ Behavioral Sciences/ Clinical psychiatry.10thed. Philadelphia: Lippincott Williams &Willkins; 2007, 110-8.

Schore, J.R. Schore, A.N. (2008). Modern Attachment The-ory: The Central Role of Affect Regulation in Development and Treatment. Clinical Social Work Journal, 36, 9-20.

Spencer, D. L. (2005). Race, self control, and drug problems among jail inmates. Journal of Drug Issues, 22(4,5), 645-664.

Stanton, A.L. Revenson, T.A. Tennen, H. (2007). Health psychology: psychological adjustment to chronic disease. Annu Rev Psychol, 58, 565-92.

Sussman, S. Dent, C.W. & Leu, L. (2003). The one year prospective prediction of substance abuse and dependence among high risk adolescents. Journal of Substance Abuse,12, 373-386.

Van Starten, A. Geraedts, A. Verdonck-de leeuw, I. Anderson, G. cuijpers, P. (2010). Psychological treatment of depressive symptoms in patient with medical disorder: Ameta analysis. Journal of psychosomatic Research, 69, 32-23.