اثربخشی آموزش گروهی مصون سازی در مقابل استرس بر فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و کیفیت زندگی زنان مبتلا به فشار خون بالا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روان‌شناسی و عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور (نویسنده مسئول) Mttmaster20@yahoo.com

2 استادیار روان‌شناسی و عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی و کارمند بیمارستان دکتر صولتی ارومیه

چکیده

زمینه: فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین اختلالات روانی- فیزیولوژیایی است که می‌تواند شادکامی، بهزیستی روانی و کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد و افراد را دچار حملات قلبی و تصلب‌شرائین نماید.
هدف: این مطالعه به منظور اثربخشی درمان گروهی مصون‌سازی در مقابل استرس (SIT) بر فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و کیفیت زندگی زنان مبتلا به فشار خون بالا انجام شد.
روش پژوهش: این مطالعه به روش نیمه آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بوده است. جهت نمونه‌گیری با استفاده از پرسشنامه کیفیت زندگی و فشارسنج، 30 نفر از زنانی که کیفیت زندگی پایین و فشار خون سیستولیک بالای 130 و دیاستولیک بالای 90 داشتند، به طور تصادفی انتخاب و به طور داوطلبانه در دو گروه آزمایشی و کنترل جایگزین شدند (هر گروه 15 نفر). گروه آزمایشی 10 جلسه فنون SIT را آموزش دیدند و گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. پس از آموزش، مجدداً کیفیت زندگی و فشار خون هردو گروه مورد اندازه‌گیری قرار گرفت.
یافته‌ها: به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها برای فرضیه اول و دوم از تحلیل کوواریانس یک راهه و برای فرضیه سوم از آزمون t  مقایسه میانگین‌های مستقل با نمرات افتراقی استفاده شده است. F بدست آمده هم در فشار خون سیستولیک (09/3) و هم در فشار خون دیاستولیک (17/3) و t بدست آمده در کیفیت زندگی (30/3) معنادار بود.
نتیجه‌گیری: این پژوهش، اهمیت روش SIT را در کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و افزایش کیفیت زنان مبتلا به فشار خون بالا را نشان می‌دهد. این مطالعه نشان می‌دهد با آموزش SIT می‌توان موجبات کاهش فشار خون بالا و افزایش کیفیت زندگی افراد مبتلا به فشار خون بالا را فراهم ساخت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Group Stress Inoculation Training in Systolic and Diastolic Blood Pressure and Life Quality of Women with Hypertension

نویسندگان [English]

  • Morteza Tarkhan 1
  • Majid Saffarinia 2
  • Parvaneh Khoshkholq Sima 3
1 . Assistant Professor, Psychology, Payam-e Noor University; e-mail: mttmaster20@yahoo.com
2 Assistant Professor, Psychology, Payam-e Noor University
3 . MA Holder, Psychology
چکیده [English]

Hypertension (high blood pressure) is one of the most important psycho-physiological disorders that influence happiness, psychological well-being and life quality and cause heart attacks and arteriosclerosis. The present research seeks to study the effectiveness of group stress inoculation training (SIT) in the systolic and diastolic blood pressure and life quality of women suffering from high blood pressure. The method of research was semi-experimental, and its design was pretest-posttest with control group. Through life quality questionnaire and manometer, a sample of 30 women with low life quality and blood pressure of more than 130/90 mmHg were selected and voluntarily divided into experimental and control groups. Experimental group received 10 sessions of SIT techniques while control group received no training. Then, the life quality and blood pressure of the participants were measured again. The data were analyzed using ANCOVA for the first and second hypotheses and t-test of the comparison of the independent means with differential scores for the third hypothesis. The results showed that the observed F-value in both systolic (3.09) and diastolic (3.17) blood pressure and the observed t-test in the life quality (3.30) were significant (p≤0.05). Theresearch, thus, underlines the important role SIT method plays in decreasing systolic and diastolic blood pressure and increasing life quality of women suffering from high blood pressure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stress inoculation training
  • systolic and diastolic blood pressure
  • life quality
آزاد، حسین. (1372). آسیب‌شناسی روانی. تهران. انتشارات بعثت.
بریس، نیکلا؛ کمپ، ریچارد؛ سنکلار، رزمری. (2004). تحلیل داده‌های روان‌شناسی با برنامه اس، پی، اس‌اس ویرایش شانزده. ترجمه خدیجه علی‌آبادی، علی صمدی (1384)، تهران. نشر دوران.
ثمنی، مرتضی. (1381). فشار خون، افزایش فشار خون و داروهای پایین‌آورنده فشار خون. تهران. انتشارات ذوقی.
دیوسیون، نیل. گرنیگ. (2004). آسیب‌شناسی روانی. ترجمه مهدی دهستانی. (1383). تهران. نشر ویرایش.
غلامی،‌احمد. (1387). کیفیت زندگی زنان نابارور و عوامل مرتبط با آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه تهران.
گاتیون. (2000). فیزیولوژی پزشکی گاتیون. ترجمه احمدرضا نیاورانی. (1379). ویرایش دهم،‌ چاپ دوم.
مهرآبادی، فاطمه. (1379). اثربخشی آموزش مصون‌سازی در مقابل استرس بر فرسودگی شغلی و تاب‌آوری کارکنان پیام نور مرکز تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی. دانشگاه پیام نور مرکز تهران.
هاریسون. (2008). اصول طب داخلی هاریسون،‌ بیماری قلب و عروق. ترجمه مسعود خدایی، حامد زرین‌ساز بروجردی (1388). چاپ سوم، انتشارات ارجمند.
 
 
منابع لاتین
Anderson, N, B; Lan, J, D; Muranka, M. (2007). Racial differences in blood pressure and forearm vascular resposes to the cold face stimulus. Psychosomatic medicine, 57, 121-130.
Baker, L; Scarth, B. (2005). Abnormal psychology. Fourth Edition, U.S.A.
Boylan, L, E; & Scott, J. (2008). Practicum interpership: Textbook and resource Guide for counseling and psychotherapy, By taylor & francis group. LLC.
Brown, R; & Lucas, R. (2008). Progressive relaxation for blood pressure reduction. Journal of consulting an clinical psychology. 17(4), 418-430.
Cohen, M. (2003). Evaluation of an stress inoculation training in the self- efficacy of Anxiety disorders and phobias. Journal of Applied psychology. 70(1) 101-111.
Coleman, J. C. (2005). Abnormal psychology and Modern. Sixth Edition, Scott foreman company.
Coldberger, L; Breznitz, S. (2005). Hand book of stress, theoretical and clinical aspects. Free press. Adivision of Macmilan, inc.
Davison, G, G; & John, N, M. (2000). Abnormal psychology. Third Edition, U.S.A.
Dimattw, M, R. (2004). The psychology of health illness and Medical care. Individual perspective. Callifornia: Brooks/ cole publishing company.
Dressler, W,W; stantos, J, E, & Viteri, F, E. (2003). Blood pressure, ethnicity, and psycho social resources. Psychosomatic medicine, 15, 315-323.
 Ely, D, L; Mostardi, R. (2005). The effects of recent life events stress, Life assets and tempermant pattern on cardiovascular risk factors for Akorn city police officers. Journal of human stress. 17, 155-162.
Folkman, S; Lazarus, R, S. (2001). Coping and emotion in stress and coping. Newyork, Columbia, university press.
James, G, D; Harshfield, A. (2002). The influence of happiness, anger and anxiety on the blood pressure of border line hypertensives. Psychosomatic medicine. 15, 502-600.
Kaufman, J, G; Sternberg, R. J. (2007). Human ability. Annual review of psychology, 49: 479-490.
Lazarus, R,S; Folkman, S. (1999). Stress appraisal and coping. New York. Forth Edition.
Maier, S. F; & laudenslager, M. (2008). Stress and health. Exploring the link. Journal of research in personality. 15, 221- 231.
Meicham, Baum, D. (1996). Stress inoculation training for coping with stressors. Journal of clinical psychology, 46, 4-12.
Pickering, P; Harshfield, G, A. (2006). Blood pressure during normal daily activities, sleep and exercise: Comparison of values in normal and hypertensive subjects. Journal of the  American medical association. 159, 571-584.
Sue, David; Sue, Devald; Sue, Stanley. (2004). Understanding Abnormal behavior. Fourth Edition, U.S.A.
Taylor, S, E. (2005). Health psychology. Sixth Edition. New York; McGrow- Hill.
Veenboren, R. (2000). The four qualities of life. Journal of Happiness studies. 1: 1-39.