سیر تکوینی مفهوم خود از دیدگاه حکمت متعالیه و دیدگاه های روان شناختی پست مدرن و شیوه تبیین آسیب‌شناسی روانی انسان مبتنی بر آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی تهران (نویسنده مسئول) at.kalantar@gmail.com

2 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی تهران

3 . دانشیار دانشگاه الزهرا

4 . استاد دانشگاه علامه طباطبایی تهران

چکیده

در این پژوهش، سیر تکوینی مفهوم خود از دیدگاه حکمت متعالیه و دیدگاه های روان شناختی پست مدرن و شیوه تبیین آسیب‌شناسی روانی انسان مبتنی بر آن، بررسی شد. این پژوهش، یک تحقیق کیفی است که ارزیابی آن بر اساس روش تحلیل محتوا و روش هرمنوتیک [به عنوان یک روش تحلیلی] صورت گرفته است. نمونه این تحقیق که برابر جامعه تحقیق است، کلیه کتب مرجع در دسترس در زمینه حکمت متعالیه و پست‌مدرن بوده است. پس از مطالعه و بررسی کتب و متون مربوط به هر دو دیدگاه، اطلاعات بر روی بیش از    1000 فیش، ثبت و به دنبال آن، مطالب نهایی استخراج شد. سپس بر اساس روش تحلیل محتوی، جدول مفاهیم و مضامین کلیدی مفهوم "خود" در زمینه دو مقوله سیر تکوینی مفهوم خود و تبیین آسیب‌شناسی روانی انسان در هر دیدگاه به طور جداگانه استخراج و به تأیید 3 نفر از متخصصین مرتبط با هر دیدگاه رسید. پس از استخراج مضامین کلیدی از جدول تحلیل محتوی برای مقایسه‌ی آن‌ها از روش هرمنوتیک، استفاده شد. به این صورت که مطالب به دست آمده در جدول تحلیل محتوا به‌عنوان دو افق مولف یعنی ملاصدرا و پست‌مدرن در نظر گرفته شدند و افق سوم که افق محقق است بر مبنای دو افق دیگر تبین شد. نتایج به‌دست آمده نشان می دهد که اگر چه در هر دو دیدگاه در زمینه سیر تکوینی مفهوم خود و نحوه آسیب شناسی روانی انسان وجوه مشترکی هست اما در عین حال، در زمینه چگونگی سیر تکوینی مفهوم خود، علت بیماری، نوع آسیب‌ها و رویکردهای درمانی، تفاوت‌های مبنایی با یکدیگر دارند. پس از بررسی وجوه اشتراک و تمایز در هر دو دیدگاه، پژوهشگر دیدگاه خاص خود را در قالب تعبیر امتزاج افق‌ها ابراز کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evolution of Self from the Perspective of Transcendental Philosophy and Post-Modern Psychology: A New Approach to Human Psychopathology

نویسندگان [English]

  • Atousa Kalanter Hormozi 1
  • Ma'soumeh Esma'ili 2
  • Zohreh Tavaziani 3
  • Abdollah Shafi'abadi 4
  • Ali Delavar 4
1 PhD Candidate, Counseling, Allameh Tabataba'i University
2 . Assistant Professor, Allameh Tabataba'i University
3 . Associate Professor, Al-Zahra University
4 . Professor, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

This qualitative research addresses the evolution of the concept of self from the perspective of Transcendental Philosophy and Post-Modern Psychology with the aim of clarifying their approach towards the human psychopathology.
The research sample covered all the available reference books on Transcendental Philosophy and Post-Modern Psychology, and the extracted information was recorded on more than 1000 note cards. The content analysis method was employed to extract the key concepts of self and human psychopathology which were later arranged in two separate tables and approved by three experts in the field. The key concepts were also compared and contrasted using the hermeneutic method; they were classified as the perspectives of Mulla Sadra and Post-Modern Psychology, and a third perspective, formulated by the researcher, was clarified on their basis.
The results indicated that while the two perspectives share some common ground on the evolution of the concept of self and the human psychopathology, they show substantial differences in the manner the concept of self is evolved, the causes of disease and their types and treatments. Having blended the earlier approaches, the researcher finally presented her own perspective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Evolution
  • self
  • Post-Modern
  • Transcendental philosophy
  • psychopathology

آسایش، حمید؛ قربانی، مصطفی؛ سالاری، هادی؛ منصوریان، مرتضی و صفری، رویا. (1389). ارتباط ویژگی‏های فردی و خانوادگی با گرایش افراد به سوء مصرف مواد مخدر. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان.12(4). 94-91.

تقی‏پور، ابراهیم و رسولی، رویا. (1387). تأثیر معنادرمانی گروهی بر کاهش افسردگی و ارتقای معنای زندگی زنان سالمند مقیم آسایشگاه. فصلنامه روانشناسی کاربردی 4(8). 685-673.

حسینی، سیده مونس. (1385). رابطه امید به زندگی و سرسختی روان‏شناختی در دانشجویان (دختر و پسر). پایان‏نامه کارشناسی ارشد روان‏شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران.

قادری، زهرا؛ رفاهی، ژاله؛ پنق، گل‏محمد. (1390). اثربخشی معنادرمانی گروهی بر افزایش امید بیماران مبتلا به سرطان مری و معده. روش‏ها و مدل‏های شناختی، 4 (1).118-107.

کرمی، محمدتقی و اعتمادی فرد، سید مهدی. (1389). ساخت اجتماعی اعتیاد در ایران: مجله بررسی مسایل اجتماعی ایران. سال اول. شماره چهارم. 110-93.

منابع لاتین

Ackerman, Phillip L. & Wolman, Stacey D. (2007). Determinants and validity of self-estimates of abilities and self-concept measures. Journal of experimental psychology applied. 13 (2). 57 -78.

Ascher, L. Michael, Schotte, David E., Grayson, John B. (1986). Enhancing effectiveness of paradoxical intention in treating travel restriction in agoraphobia. Behavior Therapy, 17(2), 124-130.

Charney, Dara A., Paraherakis, Antonios M., Negrete, Juan C. & Gill, Katheryn J. (1998). The impact of depression on the outcome of addictions treatment. Journal of substance abuse treatment. 15(2). 123-130.

Cho, Sunhee. (2008). Effects of logo-autobiography program on meaning in life and mental health in the wives of alcoholics. Asian nursing research, 2(2).129-139.

Detar, Todd D. (2011). Understanding the disease of addiction. Primary care. Clinics in office practices, 38(1), 1-7.

Dubois, J. M. (2000). Psychotherapy and ethical therapy: Viktor Frankls non-reductive approach. Logo therapy and existential analysis: an interdisciplinary journal of education, research and practice, 1.39-65.

Dyck, Murray. J. (1994). What does the proposed purposefulness super factor really describe? Personality and Individual Differences, 16(3), 411-415.

Fife, Betsy L. (1994). The conceptualization of meaning in illness. Social Science & Medicine, 38(2), 309-316.

Fife, Betsy L. (1995). The measurement of meaning in illness. Social Science & Medicine, 40(8), 1021-1028.

Frankl, Viktor (1988). The will to meaning: foundations and applications of logo therapy. New York: Teachers college press.

Frankl, Viktor (2004). On the theory and therapy of mental disorders: an introduction to logo therapy and existential analysis. USA: Taylor & Francis books.

Guttman, D. (2008). Finding meaning in life, at midlife and beyond: wisdom and spirit from logo therapy (social and psychological issues: challenges and solutions). USA: Greenwood publishing group.

Guttman, D. & Zincs, C. (2000). Subject classification in logo therapy: a model for information-system and knowledge-outline development. Logo therapy and existential analysis: an interdisciplinary journal of education, research and practice, 1.2, 91-116.

Ho, Man Yee. Cheung, Fanny M., Cheung, Shu Fai. (2010). The role of meaning in life and optimism in promoting well-being. Personality and Individual Differences, 48(5), 658-663.

Jacobsen, B. (2008). Intarvention to existential psychology: A psychology for the unique human being and its application intherapy. England:Wiely.

Lukas, E., Zwang Hirsh, B. (2002). Comprehensive handbook of psychotherapy. New‏‏York: John Wiley & Sons Inc.

Martin, Rosemarie A. MacKinnon, Selene. Johnson, Jennifer. Rohsenow, Damaris J. (2011). Purpose in life predicts treatment outcome among adult cocaine abusers in treatment. Journal of Substance Abuse Treatment, 40(2), 183-188.

Mascaro, Nathan. Rosen, David H. Morey, Leslie C. (2004). The development, construct validity, and clinical utility of the spiritual meaning scale. Personality and Individual Differences . 37(4).845-860.

Pattakos, Alex. (2007). Prisoners of our thoughts: Viktor Frankls principals for discovering meaning in life and work. San Francisco: Berrett-Koehler publishers.

Richardson Jim. H. S. , Golden-Kreutz S.A., Anderson, D. M., B. L. (2006). Sterategies used in coping with a cancer diagnosis predict meaning in life for survivors. England: Wiely.

Schulenberg, Stefan E., Hutzell, Robert R., Nassif, Carrie & Rogina, Juliuse M. (2008). Logotherapy for clinical practice psychotherapy. Theory/Research/Practice/ Training, 45(4), 447-463.

Siyam, Sh. (2007). Drug abuse prevalence between male students of different universities in Rasht in 2005. Zahedan journal of research in medical sciences. 8(4). 279-285.

Steger, M. F. & Omishi. L. (2004). is a life without meaning satisfying? Journal of gerontology , series B, 54, 125-135.

Synder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological inquiry. 13.249-275.

Synder, C. R. Feldman, David B. Taylor, Julia D. Schroeder, Lisa L. Adams, Virgil H. (2000). The roles of hopeful thinking in preventing problems and enhancing strengths. Applied and Preventive Psychology, 9(4), 249-269.