اثربخشی مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری بر ارتقاء کیفیت زندگی مردان وابسته به مواد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبایی Email: Neg_karimian@yahoo.com

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

3 . عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

زمینه: افراد وابسته به مواد ممکن است روزانه با فشارهای روانی مختلفی رو به رو شوند، ناتوانی در رویارویی با این عوامل استرس­زا منجر به کاهش کیفیت زندگی می­شود که این موضوع به نوبه خود پایه گسترش و روی آوردن به مصرف مواد است.
هدف: پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی درمان مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری بر ارتقاء کیفیت زندگی مردان وابسته به مواد انجام شده است.
روش پژوهش: در یک طرح آزمایشی، 30 نفر از افراد وابسته به موادی که در مرکز اجتماع درمان مدار شهر اصفهان مقیم بودند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) بررسی شدند، گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 90 دقیقه­ای تحت درمان مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری قرار گرفتند و گروه گواه درمان خاصی دریافت نکردند. همه شرکت­کنندگان در پژوهش در آغاز، پایان و سه ماه پس از پایان درمان،   پرسش­نامه کیفیت زندگی (SF-36) را تکمیل کردند. برای تحلیل داده­ها، روش­های آمار توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس به کار برده شد.
یافته­ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که در دو گروه از نظر ارتقاء کیفیت زندگی تفاوت معنی­داری وجود دارد و گروه آزمایش هم در مرحله پس­آزمون و هم در مرحله پیگیری نمرات بالاتری در کیفیت زندگی کسب کرده بودند (005/0>P).
نتیجه­گیری: با توجه به یافته­های فوق می­توان چنین نتیجه گرفت که درمان مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری بر ارتقاء کیفیت زندگی مردان وابسته به مواد مؤثر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Stress Management Therapy in Improving Male Addicts' Quality of Life

نویسندگان [English]

  • Negar Karimian 1
  • Mahmoud Glozari 2
  • Ahmad Borjali 3
1 . MA Holder, Clinical Psychology, Neg_karimian@yahoo.com
2 Faculty Member, Allameh Tabataba'i University
3 . Faculty Member, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

The addicts experience various forms of mental stress in their daily lives. Inability to handle the stress reduces their quality of life and thus increases their dependence on drug.
The present article seeks to study the effectiveness of cognitive-behavioral stress management therapy in improving the male addict's quality of life.
In a pilot study, 30 male addicts in a rehabilitation center in Isfahan were selected through random sampling to represent the experimental group (15 patients) and control group (15 patients). The experimental group received ten 90-minute sessions of cognitive-behavioral stress management therapy while the control group received no treatment. All the patients completed the SF-36 questionnaire at the beginning of the study, at its end and 3 months after its completion. The data were analyzed using the descriptive statistics and analysis of covariance.
The results of the covariance analysis demonstrated a significant difference between the two groups regarding the improvement of the quality of life. The experimental group received higher scores in both the post-test and follow-up test (p<005).
The cognitive-behavioral stress management therapy has a significant impact on improving the male addicts' quality of life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive-behavioral stress management therapy
  • Quality of life
  • dependence on drug

آنتونی، مایکل؛ ایرونسون، گیل؛ اشنایدرمن، نیل. (2007). راهنمای عملی مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری، مترجمان: سید جواد آل محمد، سولماز جوکار، حمید طاهر نشاط دوست، انتشارات جهاد دانشگاهی، اصفهان.

ابراهیمی، اکبر. (1386). گروه درمانی معتادان (جلسات روانی آموزشی). انتشارات کنکاش، اصفهان.

اختیاری، حامد. (1388). مهارت های مقابله ای، مجموعه ای از بسته های مداخلات روانشناختی با هدف ارتقاء خدمات درمان سوءمصرف مواد، فصلنامه اعتیاد. شماره 9، صص 80-79.

رضایی، فاطمه. (1387). اثربخشی درمان شناختی رفتاری مدیریت استرس به شیوه گروهی بر اضطراب، افسردگی، کیفیت زندگی و میزان نشانه های بیماران مبتلا به آسم شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه اصفهان.

شعاع کاظمی، مهرانگیز (1387). بررسی مقایسه­ای راهبردهای مقابله­ای و نگرش نسبت به اعتیاد در معتادین. فصلنامهعلمیاعتیادپژوهی. ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری.

منتظری، علی؛ گشتاسبی، آزیتا؛ و وحدانی­نیا، سادات. (1384). ترجمه، تعیین پایایی و روایی گونه فارسی ابزار استاندارد sf-36. فصلنامه پایش، سال پنجم، شماره اول، زمستان1384،صص56-49.

مؤمنی، فرشته. (1388). اثربخشی درمان شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش میزان اشتیاق و بهبود کیفیت زندگی معتادان به مواد افیونی تحت درمان نگهدارنده با متادون. پایان­نامه     کارشناسی­ارشد روانشناسی بالینی. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

نابدل، یونس. (1384). راهنمای پزشک در درمان وابستگی به مواد افیونی. تهران: انتشارات ارجمند.

نژادنادری، سمیرا. (1386). بررسی علایم روانی و کیفیت زندگی در بین افراد معتاد، معتاد مبتلا به ایدز و افراد سالم در کرمان. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه امام خمینی(ره) قزوین.

هالجین، ریچاردپی؛ و کراس ویتبورن، سوزان. (2003). آسیب­شناسی روانی. (ترجمه یحیی سید محمدی،1388). تهران: انتشارات روان.

منابع لاتین

Abrams, D. B., & Niaura, R. S. (1987). Social learning theory. In H. T. Blane & K. E. Leonard (Eds.) Psychological theories of drinking and alcoholism, (pp. 131-178). New York: Guilford Press.

Adam, W. Carrico, Michael, H, Antoni, Ann, M. et al (2005). Cognitive Behavioral stress management effects on mood, social support and a marker of Antiveral Immunity Are maintained international. Journal of Behavioral Medicine. Pg. 218.

Adam,W.carrico,Michael,H.Antoni,Ironson ,G, etal.(2006). Reduction in Depressed mood and denial coping during cognitive Behavioral stress management with HIV-Positive Gay men.Pg.155.

Albertcht, G. and Devlieger, P. (1998) The disability paradox: high quality of life against all odds, Social science and Medicine, 48, 977-88.

Anderson, K. G., Ramo, D.E. & Brown, S, A. (2006). Life Stress, Coping and Comorbid Youth: An Examination of the stress-vulnerability Model for substance relapse. Journal of Psychoactive Drugs; Sep 2006; 38, 3.

Antoni, M. H., Gruess, S., Gruess, D. G. Ironsson, G. et al. (2002). Cognitive behavioral stress management reduces distress and 24-hour urinary free cortisol output among symptomatic HIV-Infected gay man, Annals of behavioral medicine, 22, 29-31.

Antoni, MH. Lechner, SC. Kazi, A. Wimberly, SR. et al. (2006). How stress management improves quality of life after treatment for breast cancer. Journal of Consuling and Clinical psychology. ; Vol. 74(6): 1143.

Bower, JE. Kemeny, ME. Taylor, SE. Fahey, JL. (2003). Finding positive meaning and its association with natural killer cell cytotoxity among participants in a bereavement – related disclosure intervention. Ann behavioral med.25, 55-146.

Bower, JE. Segrestrom, SC. (2004). Stress Management, finding benefit, and immune function: Positive mechanisms for intervention effects on physiology. Journal of Psychomatic Research, 56,9-11.

Carver, C.S. Scheier, M. F. (1990).”Coping with stress: Divergent strategies of optimists and pessimists”. Journal of personality and social lpsychology, 51, 1257-1264.

Compton, G. (2002). Quality of life factors among recovering alcoholics. Dissertation Abstracts International: Section B: The Sciences & Engineering 52, pp. 3374. (UMI. No. 3020226).

Frisch, Ml, B. (2006). Quality of life Therapy, New jersey: John Wiley & Sons Press.

Gearing, R. F., & Schweitzer, M. D. (1974). An epidemiological evaluation of long-term methadone maintenance treatment for heroin addiction. American Journal of Epidemiology. 100, 101-112.

Judd, P. H., Thomas, N., Schwartz, T., Outcalt, A., Hough, R. (2003). A dual diagnosis demonstration project: treatment outcomes and cost analysis. J. Psychoactive Drugs 35(1): 181-92.

Lutgendorf, SK. Antoni, MH.Ironson, G. Starr, K. Costello, N. (1998). Changes in cognitive coping skills and social support during cognitive behavioral stress management intervention and distress out comes in symptomatic human immumodeficiency virus serpositive gay man. Psychosomatic Med.60, 204-214.

Mc Crady. H. & Epestein, E. (2000). Addictions: A Comprehensive Guide Book. New York: Oxford University Press.

Mckee, S. A., Hinson, R. E., & wall, A. M. (1998). Alcohol outcome expectancies and coping styles as predictors of alcohol use in young adults. Addictive Behaviors, 23, 17-22.

Millson PE, Challacombel, Villeneuve PJ, Fisher B, Strike CJ, Myers T, Shore R, Hopkins S, Raftis S, Pearson M. (2004). Self-perceived Health among Canadian Opiate Users: a Comparison to the General Population and to other chronic Disease Populations: Department of Public Health Sciences, University of Toroto.

Milss,E (2005).Mc master university , Hamilton: Stress management may effectively increases quality of life in HIV/AIDS lab law weekly. Atlanta. Pb.140.

Mitchell, M. M. (2006). Parent's stress and coping with their children's attention deficit hyperactivity disorder. Unpublished doctoral dissertation, University of Maryland, College Park.

Rohsenow, D. J., Martin, R.A, & Monte, P. M. (2005). Urge-specific and life style coping strategies of cocaine abusers: Relationship to treatment outcomes. Druge and Alcohol Dependence, 78. 211-219.

Rudolf, H. & Wats, J. (2002). Quality of life in substance abuse and dependency. International Review of Psychiatry, 14, 190-197.

Sinha, D. (2001). How does increase risk of drug abuse and relapse? Psychopharmacology, 158, 343-359.

Thoits, P. A. (1986). Social support as coping assistance. Journal of Counseling and Clinical Psychology, 54, 419-423.

UNODC web site. Available at Http: // www. UNODC.ir.

WHO Quality of life group. (1998). World health organization quality of life survey- Abbreviated version: Author.

 Zizzi, A, Barry, M. M. & Cochrane, R. A. (1998). Mediational model of quality of life for individuals with severe mental health problems. Psychological Medicine, 28, 1221, 1230.