اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری در کاهش اضطراب، استرس و افسردگی زنان مبتلا به سرطان پستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی دانشگاه شاهد. atiye.safarzade@yahoo.com

2 - عضو هیأت علمی و دانشیار گروه روان شناسی بالینی دانشگاه شاهد.

3 عضو هیأت علمی و استادیار گروه پزشکی دانشگاه شاهد.

چکیده

زمینه و هدف از پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی - رفتاری در کاهش اضطراب، افسردگی و استرس زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد.
روش تحقیق: پژوهش حاضر طرح آزمایشی همراه با پیش‌آزمون - پس‌آزمون  و گروه کنترل است . با مراجعه به درمانگاه بیمارستان مصطفی خمینی شهر تهران تعداد 18 زن مبتلا به سرطان پستان، بر اساس ملاک‌های ورود و خروج انتخاب و به صورت تصادفی در گروه کنترل و آزمایش گنجانده شدند. اعضای گروه آزمایش به مدت ده جلسه هفتگی تحت آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری برای زنان مبتلا به سرطان پستان قرار گرفتند. اضطراب، استرس و افسردگی گروه آزمایش و کنترل یک بار قبل و یک بار بعد از اجرای برنامه به طور همزمان و با استفاده از پرسشنامهDASS-21 و HADS ارزیابی شد. نتایج کوواریانس نشان می‌دهد که افراد گروه آزمایش وکنترل قبل از شروع مداخله از لحاظ متغیرهای مذکور تفاوت معناداری نداشتند.
یافته‌ها:نتایج  به‌دست‌آمده از تحلیل کوواریانس، حاکی از اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی - رفتاری برای زنان مبتلا به سرطان پستان در کاهش خرده‌مقیاس استرس پرسشنامه DASS-21 (05/0P<)، خرده‌مقیاس اضطراب پرسشنامه DASS-21، خرده‌مقیاس افسردگی  پرسشنامهDASS-21، خرده‌مقیاس اضطراب پرسشنامه HADS و خرده‌مقیاس افسردگی HADS (01/0P<) در افراد گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل است.
نتیجه‌گیری: آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی - رفتاری برای زنان مبتلا به سرطان پستان می‌تواند به عنوان یک روش مؤثر در بهبود وضعیت روان‌شناختی این گروه از زنان در مراکز درمانی و مراقبتی مربوط به آنها به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Cognitive-Behavioral Stress Management in Reducing Anxiety, Stress and Depression of Women with Breast Cancer

نویسندگان [English]

  • Atiyeh Saffārzādeh 1
  • Rasūl Roshan 2
  • Jalāleddin Shams 3
1 Student of Masters in Clinical Psychology, Shahed University; email: atiye.safarzade@yahoo.com
2 Associate Professor, Member of Department of Clinical Psychology, Shahed University
3 Assistant Professor, Member of Department of Clinical Psychology, Shahed University
چکیده [English]

Background: The purpose of this study was to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral stress management in reducing the anxiety, depression and stress of women with breast cancer.
Method: This study is experimental with a pretest-posttest control group design. The study population was limited to women with breast cancer who had referred to Mostafa-Khomeyni Hospital from among which 18 patients were selected and randomly assigned between two groups: experimental group (n=9) and control group (n=9). The independent variable was cognitive-behavioral stress management which was administrated in 10 weekly sessions on the experimental group while there was no psychological treatment for the control group. The research instrument was DASS-21 and HADS. The data was analyzed using covariance analysis and based on 16 patients experience surveys.
Results: Cognitive–behavioral stress management led to reduction in the anxiety, depression and stress in DASS-21 and HADS variables among patients of the experimental group (with the anxiety and depression (P<0/01) and stress (P<0/05)).
Conclusion: Cognitive–behavioral stress management for women with breast cancer may also be used as a supplement method enhancing standard oncological treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cognitive-behavioral stress management
  • Anxiety
  • Depression
  • stress
  • Breast Cancer
-  بهمنی، بهمن؛ اعتمادی، احمد؛ شفیع آبادی، عبدالله؛ دلاور، علی ؛ قنبری مطلق، علی. (1389). گروه درمانی شناختی - هستی نگر  وشناخت درمانگری آموزش محور در بیماران مبتلا به سرطان پستان، روانشناسی تحولی روانشناسان ایرانی، سال 6، شماره23، 201-214.
-  ساعد موچشی، فواد. (1386). بررسی اعتبار و پایایی مقیاس‌های افسردگی، اضطراب، واسترس DASS-21 در جمعیت غیر بالینی، مجله دانشور، سال 15، شماره 31، 23-38.
-  سجادی هزاوه، محبوبه؛ صالحی، بهمن ؛ مشفقی، کامران. (1387). مقایسه تأثیر دارو درمانی و دارو- شناخت درمانی  در کاهش افسردگی زنان مبتلا به سرطان پستان، مجله علمی‌پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال 11، شماره7، 55-61.
-  عاقبتی، ناهید؛ محمدی، عیسی ؛ پوراسمعیل، زهرا . (1385). تأثیر لمس درمانی بر میزان درد زنان مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان، مجله علمی ‌دانشگاه علوم پزشکی گرگان، دوره 9، شماره11، 36-42.
-  عاقبتی، ناهید؛ محمدی، عیسی ؛ پوراسمعیل، زهرا. (1389). تأثیر آرام سازی براضطراب واسترس بیماران مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان، نشریه دانشکده پرستاری مامایی -دانشکده علوم پزشکی ایران (نشریه پرستاری ایران)، دوره 23، شماره65، 15-23.
-  فکری، کاترین؛ شفیع آبادی، عبدالله ؛ ثنایی ذاکر، باقر ؛ ایرج حریرچی. (1386). اثربخشی روش تصورات ذهنی هدایت شده فردی بر میزان اضطراب و امید به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان، دانش و پژوهش در روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی‌ واحد خوارسگان (اصفهان)، شماره 31، 1-16.
-  کارلان، گیبس؛ نیگارد، هنی. (1388). بیماری‌های زنان دنفورث، ترجمه: مهرناز ولدان و همکاران، جلد2، تهران: انتشارات ارجمند.
-  کاویانی، حسین؛ صیفوریان، حسین؛ شریفی، ونداد؛ ابراهیم خانی، نرگس. (1388). پایایی و اعتبار مقیاس اضطراب و افسردگی بیمارستانی در بیماران افسرده و اضطرابی ایرانی، مجله دانشکده پزشکی، شماره 67، 196-202.
-  کهرازئی، فرهاد؛ دانش، عصمت؛ حیدرزادگان، علیرضا. اثربخشی رفتار درمانگری شناختی در کاهش نشانه‌های روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان، مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان، زیر چاپ.
-  مردانی حموله، مرجان ؛ شهرکی واحد، عزیز. (1388). بررسی رابطه سلامت روانی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان، مجله علمی‌دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان،  دوره 16، شماره 2، 33-38.
-  مهری نژاد، ابوالقاسم؛ خسروانی شریعتی، هدی؛ حسینی آباد شاپوری، مریم. (1389). مقایسه تنیدگی تجربه شده در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم، دانشور رفتار، ماهنامه علمی‌پژوهشی دانشگاه شاهد، سال 17، شماره 431.
-   Anderson, Bl. Goldman – Kreutz, Dm. Emery, CF. Thiel, DL. (2009). Biobehavioral intervention for cancer stress :conceptualization components and intervention strategies. Cogntive and behavioral practice 16. 253-265.
-   Antoni, MH. (2003). stress management intervention for women with breast cancer, therapist manua and participants workbook, www. apa. org/books.
-   Antoni, MH. Lechner, SC. Cluck, S. Kazi, A. Wimberly, SR. Sifere, T. Carver, CS . (2006). How stress management Improves quality of life after treatment for breast cancer. Journal of consulting and clinicalpsychology. Vol74. No 6. 1143-1152.
-   Antoni, MH. wimberly, SR. Lechner, CS. Kazi, A. Sifre, T. Urcuyo, KR. Phillips, K. Smith, RG. Petronis, VM. Guellati, S. Wells, KA. Blomberg, B. Carver, CS. (2006). reduction of cancer specific thought intrusions and anxiety symptoms with a stress management intervention among women undergoing treatment for breast cancer . Am J Psychiatry 163, 1791-1797.
-   Antoni, MH. Lechner, L. Diaz, A. Vargas, S. Holley, H. Phillips, K. McGregor, B. Carver, SC.  Blomberg, B. (2009). Cognitive behavioral stress management effects on  Psychological and physiological adaptation in women undergoing treatment for breast cancer. Brain, Behavior and immunity 23. 580-591.
-   Antoni, MH. (2009). Stress management effects on biobehavioral process in breast cancer, Brain, Behavior and Immunity, 23, S25-S64.                                                                        
-   Carlson, LE. Speca, ML. (2006) . Managing daily and long term stress, chapter19. 339-360.
-   Cruess, DG.  Antoni, MH. McGregor, BA.  Kilbourn, KM. Boyers, AE.  Alferi, SE. Carver, SC. Kumar, M. (2000). cognitive behavioral stress management reduces serum cortisol by enhancing benefit finding among women being treated for early stage breast cancer. psychosomatic medicine62. 304-308
-   Gielssen, MF. Verhagen, S. Witjes, F. Bleijenberg, G. (2006). Effect of cognitive behavior therapy in severely fatigued Disease_ free cancer patients compared with patients waiting for cognitive behavior therapy: A randomized Controlled trial, Vol 24, No 30, 4882-4887.
-   Hopko, DR. Bell, JL. Armento, MEA. Hunt, MK. Jeluez, CW. (2005). Behavior therapy for depressed cancer patients in primary care, Psychotherapy:Theory, Research, Practice, Training, Vol. 42, No. 2, 236-243.
-   Kernan, WD. Lepore, SJ. (2009). Searching for meaning makingafterbreast cancer : prevalence, Patternand negative affect, Social Science and Medicine 68, 1176-1182.
-   McGregor, BA.  Antoni, MH. Boyers, A. Alferi, SM.  Blomberg, BB.  Carver, CS. (2004). cognitive behavioral stress management increases benefit finding and immune function among women with early stage breast cancer. Journal of psychosomatic research 56. 1-8.
-   McGreger, BA. Ceballos, RM. Dolan, ED. Medic, ST. Albano, DV. (2009). Cognitive Behavioral stress among women with elevated risk for breast cancer, Brain, Behavior and Immunity, 23, s25-s64.
-   McGregor, BA.  Antoni, MH. ( 2009). Psychological intervention and health outcomes among women treated for breast cancer :A review of stress pathways and biological mediators. Brain, Behavior and Immunity 23. 159-166.
-   McGrager, BA. Ceballo, RM. Dolan, ED. Medic, ST. Albuno, DV. (2009). Cognitive Behavioral stress management among women at elevated risk for breast cancer, Brain, Behavior and Immunity, 23, s25-s84.
-   Montazeri, A. Ebrahimi, M. Mehrdad, N. Ansari, M. Sajadian, A. (2003). Delayed presentation in breast cancer: A study in Iranoan Women, BMC Womens Health, 3:4, 1-6.
-   Nunes, D. rodriguez, AL.  Hoffmann, F.  Luz, C. Filho, A. Muller, M.  Evandro Bauer, M. (2007). relaxation and guided imagery program in patient with breast cancer undergoing radiotherapy is not associated with neuroimmunomodulatory effects. Journal of psychosomatic Research 63.  647-655.
-   Phillips, KM. Antoni, M.  Lechner, SC.  Blomberg, BB. Lubre, MM.  Avisar, E . Gluck, S.  Derhagophian, R.  Carver, CS. (2008). Stress management intervention reduces serum cortisol and increases relaxation during treatment for Nonmetastatic breast cancer . Psychosomatic medicine 70. 1044-1049.
-   Savard, J. Simard, S . Ivers, H. Morin, CM. (2005). Randomized study on the efficacy of cognitive behavioral therapy for insomnia secondary to breast cancer, Part 1: Sleep& psychological effects, Journal of clinical oncology, Vol 23, No 25, 6083-6096.
-   Sigmond, AS. Snaith, RP. (1983), The hospital anxiety and depression scale, A cat Pschiatrica scandinavica, 67, 361-370.