اثربخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر عملکرد خانواده مادران دارای سبک دلبستگی ناایمن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه اردکان

2 کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات یزد

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات شیراز

4 کارشناس آموزش ابتدایی، آموزش و پرورش شهرستان نجف آباد، استان اصفهان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر تغییر دلبستگی برعملکرد خانواده‌ی مادران دارای سبک دلبستگی ناایمن انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات نیمه آزمایشی بود که در آن از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه آزمایش و کنترل استفاده شد. نمونه مورد مطالعه شامل 24 نفر (12 نفر در هر گروه) از مادران دانش‌آموزان پسر پایه‌های سوم و چهارم دوره‌ ابتدایی شهر نجف آباد بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل گماشته شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل دو مقیاس سنجش عملکرد خانواده (FAD) و پرسشنامه سبک‌های دلبستگی (RAAS) بود. برنامه مداخله ای شامل 10 جلسه هفتگی دو ساعته درمان مبتنی بر دلبستگی بود که به شرکت کنندگان گروه آزمایش ارائه شد. شرکت کنندگان گروه کنترل هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. شرکت کنندگان هر دو گروه قبل و بعد از اجرای برنامه مداخله ای و همچنین بعد از یک ماه از انجام مطالعه (مرحله پیگیری) مقیاس سنجش عملکرد خانواده را تکمیل کردند. در نهایت، داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس چند راهه تحلیل شدند. نتایج نشان داد پس از انجام مداخله آموزشی، بین نمرات کلی و زیرمقیاس های عملکرد خانواده در گروه آزمایش و کنترل پس از درمان و همچنین پس از گذشت یک ماه از درمان (مرحله پیگیری)، تفاوت معناداری وجود داشت. به عبارتی دیگر، عملکرد خانواده در شرکت کنندگان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در مرحله پس آزمون افزایش پیدا کرده بود و این افزایش تا یک ماه بعد نیز حفظ شده بود. با توجه به یافته های پژوهش حاضر می توان نتیجه گیری کرد که درمان مبتنی بر دلبستگی بر بهبود عملکرد خانواده زنان دارای سبک دلبستگی ناایمن موثر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Efficacy of Attachment-Based Treatment on Family Function of Mothers with Insecure Attachment Style

نویسندگان [English]

  • Yasser Rezapour Mirsaleh 1
  • Ebrahim Eini 2
  • Neda Aeinparast 3
  • Fatemeh Hashami 4
1 Corresponding Author: Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Psychology and Education, Ardakan University
2 MA in Counseling, Islamic Azad University, Yazd Branch
3 MA in Psychology, Islamic Azad University, Fars Branch
4 BA in Elementary Education, Education Department of Najafabad
چکیده [English]


Abstract
The aim of the present study was to determine the efficacy of
attachment-based treatment on family function of mothers with
insecure attachment style. This research was a semi-experimental
study with pretest-posttest design and included control and study
groups. By purposeful sampling method, 24 mothers of boy students
in grades 3 and 4 in elementary schools of Najafabad city were
selected and randomly assigned to control and study group (12
subjects in each group). Family Assessment Devise (FAD) and
Revised Adult Attachment Scale (RAAS) were used for data
collection. In the study group, participants received attachment-based
treatment 10 weekly two-hour sessions, while the control group
received no treatment. FAD was completed by all the participants
before and after the treatment program and one month after the study
(at follow-up stage). Data were analyzed by multiple analysis of
covariance (MANCOVA). The findings of MANCOVA analysis
showed a significant difference between scores (total score and scores
of each subtest) of study and control groups after the study and at
follow-up stage. In the other words, compared to the family function
of control group at the posttest stage, family function of the study
group was improved and this improvement was sustained 1 month
after the study. Based on the results, we can conclude that attachmentbased treatment is influential in improving family function of females
with insecure attachment style.

کلیدواژه‌ها [English]

  • attachment
  • family function
  • mothers
  • Efficacy
پاکدامن، شهلا. (1380). بررسی ارتباط بین دلبستگی و جامعه طلبی در نوجوانان. رساله دکتری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.
تبعه امامی، شیرین.، نوری، ابوالقاسم.، ملک پور، مختار.، عابدی، احمد. (1390). اثربخشی آموزش شناختی رفتاری مادران بر تغییر رفتار مادرانه و دلبستگی ناایمن کودک. روانشناسی بالینی، 3 (3): 7-16.
جهانبخش، مرضیه.، امیری، شعله.، بهادری، محمدحسین.، مولوی، حسین.، جمشیدی، آذر. (1390). اثربخشی درمان مبتنی بر دلبستگی بر علایم افسردگی در دختران دارای مشکلات دلبستگی. تحقیقات علوم رفتاری، 9(4): 250-259.
شهابی زاده، فاطمه.، مظاهری، محمدعلی. (1391). دلبستگی ادراک شده دوران کودکی، کنش ورزی خانواده و مقابله مذهبی. روانشناسی تحولی، 8: 221-234.
گلدنبرگ، ایرنه.، گلدنبرگ، هربرت. ( 2007 ). خانواده درمانی. ترجمه حسین شاهی برواتی، سیامک نقش بندی، الهام ارجمند (1389 )، ویراست هشتم، تهران: انتشارات روان.
نجاریان، فرزانه. (1374). بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس سنجش خانواده (FAD-I)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی.
یوسفی، ناصر (1390). بررسی شاخص های روان سنجی مقیاس های شیوه سنجش خانوادگی مک مستر  (FAD).  اندازه گیری تربیتی، 3(7)، 83-112.
Adam, E. K.,  Gunnar, M. R., & Tanaka, A. (2004). Adult attachment, parent emotion, and observed parenting behavior: Mediator and moderator models. Child Development, 75(1): 110-122.
Albano, A. M., Chorpita, B. F., & Barlow, D. H. (1996). Childhood anxiety disorders. In E. J. Mash & R. A. Barkley (Eds.), Child psychopathology. New York: Guilford Press.
Bögels, S.M., & Brechman-Toussaint, M.L. (2006). Family issues in child anxiety: Attachment, family functioning, parental rearing and beliefs. Clinical Psychology Review, 26(7): 834–856.
Bowlby, J. (1982). Attachment and loss: Retrospect and prospect. American Journal of Orthopsychiatry, 52(4): 664–678.
Byng-Hall, J. (1990). Creating a Secure Family Base: Some Implications of Attachment Theory for Family Therapy. Family Process, 34(1): 45-58.
Cassidy, J. (1994). Emotion regulation: Influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2-3), 228–249.
Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58: 644-663.
Condon, J., Corkindale, C., Boyce, P., & Gamble, E. (2013). A longitudinal study of father-to-infant attachment: antecedents and correlates. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 31(1): 15-30.
Consedine, N.S.,  Fiori, K.L., Tuck, N.L., Merz, E.M. (2012). Attachment, Activity Limitation, and Health Symptoms in Later Life The Mediating Roles of Negative (and Positive) Affect. Journal Aging and Health, 25(1): 56-79.
Cooper, M. L., Shaver, P. R., & Collins, N. L. (1998). Attachment styles, emotion regulation, and adjustment in adolescence. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5): 1380-1397.
Cook, W.L. (2000). Understanding attachment security in family context. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2): 285-294.
Davis, E.M., Rovi, S., Johnson, M.S. (2005). Mental health, family function and obesity in African-American women. Journal of the National Medical Association, 97(4): 478–482.
Diamond, G.S., Reis, B.F., Diamond, G.M., Siqueland, L., & Isaacs, L. (2002). Attachment-Based Family Therapy for Depressed Adolescents: A Treatment Development Study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 41(10): 1190–1196.
Diehl, M., Elnick, A. B., Bourbeau, L.S., & Labouvie-Vief, G. (1998). Adult attachment styles: Their relations to family context and personality. Journal of Personality and Social Psychology, 74(6): 1656-1669.
Doyle, A. B., & Markiewicz, D. (2005). Parenting, marital conflict and adjustment from early-to mid-adolescence: Mediated by adolescent attachment style? Journal of Youth and Adolescence, 34(2): 97-110.
Epstein, N. B., Baldwin, L. M., & Bishop, D. S. (1983). The McMaster family assessment device. Journal of Marital and Family Therapy, 9(2): 171-180.
Eğeci, İ.S. & Gençöz, T. (2006). Factors associated with relationship satisfaction: Importance of communication skills. Contemporary Family Therapy, 28(3): 383-391.
Fraley, R. C., Heffernan, M. E., Vicary, A.M., & Brumbaugh, C. C. (2011). The experiences in close relationships—Relationship Structures Questionnaire: A method for assessing attachment orientations across relationships. Psychological Assessment, 23(3): 615-625.
Fraley, R. C., Roisman, G. I., Booth-LaForce, C., Owen, M. T., &Holland, A. S. (2013). Interpersonal and genetic origins of adult attachment styles: A longitudinal study from infancy to early adulthood. Journal of Personality and Social Psychology, 104(5): 817-838.
Harrison, L. J., & Ungerer, J. A. (2002). Maternal employment and infant-mother attachmentsecurity at 12 months postpartum. Developmental Psychology, 38(5): 758-773.
Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52: 511-524.
Hazan, C., & Shaver, P. R. (1990). Love and work: An attachment-theoretical perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 59(2): 270-280.
Herring, S., Gray, K., Taffe, J., Tonge, B., Sweeney, D., & Einfeld, E. (2006). Behaviour and emotional problems in toddlers with pervasive developmental disorders and developmental delay: associations with parental mental health and family functioning. Journal of Intellectual Disability Research, 50(12): 874–882.
Kerns, K. A., Tomich, P. L., Aspelmeier, J. E., & Contreras, J. M. (2000). Attachment-based assessments of parent–child relationships in middle childhood. Developmental Psychology, 36(5): 614-626.
Kerns, K.A., Aspelmeier, J.E., Gentzler, A. L., & Grabill, C. M. (2001). Parent–child attachment and monitoring in middle childhood. Journal of Family Psychology, 15(1): 69-81.
Liotti, G. (1991). Patterns of Attachments and the Assessment of Interpersonal Schemata: Understanding and Changing Difficult Patient-Therapist Relationships in Cognitive Psychotherapy. Journal of Cognitive Psychotherapy, 5(2): 105-114.
McBride, C., Atkinson, L., Quilty, L.C., Bagby, R. M. (2006). Attachment as moderator of treatment outcome in major depression: A randomized control trial of interpersonal psychotherapy versus cognitive behavior therapy. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 74(6): 1041-1054.
McCarthy, G., & Maughan, B. (2010). Negative childhood experiences and adult love relationships: The role of internal working models of attachment. Attachment & Human Development, 12(5): 445-461.
Mikulincer, M., & Sheffi, E. (2000). Adult Attachment Style and Cognitive Reactions to Positive Affect: A Test of Mental Categorization and Creative Problem Solving. Motivation and Emotion, 24(3): 149-174,
Mikulincer, M., Florian, V.,  Cowan, P.A., & Cowan, C. P. (2002). Attachment security in couple relationships: A systemic model and its implications for family dynamics. Family Process, 41(3): 405-434.
Mikulincer, M., & Shaver, P.R. (2003). The attachment behavioral system in adulthood: Activation, psychodynamics, and interpersonal processes. Advances in experimental social psychology, 35: 53–152.
Mikulincer, M., Shaver, P. R., & Pereg, D. (2003). Attachment theory and affect regulation: The dynamics, development, and cognitive consequences of attachment related strategies. Motivation and Emotion, 2(2): 85-98.
Mikulincer, M., & Shaver, P.R. (2005). Attachment security, compassion, and altruism. Current Directions in Psychological Science, 14(1): 34-38.
Mikulincer, M., & Shaver, P.R. (2007). Boosting Attachment Security to Promote Mental Health, Prosocial Values, and Inter-Group Tolerance. Psychological Inquiry, 18(3): 139-156.
Mothersead, P. K., Kivlighan J.r., Dennis M., & Wynkoop, T. F. (1998). Attachment, family dysfunction, parental alcoholism, and interpersonal distress in late adolescence: A structural model. Journal of Counseling Psychology, 45(2): 196-203.
Pietromonaco, P. R., Uchino, B., & Dunkel Schetter, C. (2013). Close relationship processes and health: Implications of attachment theory for health and disease. Health Psychology, 32(5):499-513.
Saavedra, M.C., Chapman, K.E. & Rogge, R.D. (2010). Clarifying links between attachment and relationship quality: Hostile conflict and mindfulness as moderators. Journal of Family Psychology, 24(4): 380–390.
Sigelman, C.K., & Rider, E.A. (2009). Life-span development. (6thedition). Belmont, CA: Wadsworth/Cengage Learning.
Simpson, J.A., Rholes, W.S. & Phillips, D. (1996). Conflict in close relationships: An attachment perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 71 (5): 899-914.
Steele, H ., Steele, M ., & Fonagy, P. (1996). Associations among Attachment Classifications of Mothers, Fathers, and Their Infants. Child Development, 67(2): 541–555.
Suchman, N., DeCoste, C., Castiglioni, N., McMahon, T., Rounsaville, B., & Mayes, L. (2010). The Mothers and Toddlers Program, an attachment-based parenting intervention for substance using women: Post-treatment results from a randomized clinical pilot. Attachment & Human Development, 12(5), 483-504.
Tanaka, N., Hasui, C.,  Uji, M.,  Hiramura, H. Chen, Z., & Shikai, N. (2008). Correlates of the categories of adolescent attachment styles: Perceived rearing, family function, early life events, and personality. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 62(1): 65-74.
Zeanah C.H., & Fox, N.A. (2004). Temperament and attachment disorders. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 33(1):32-41.
Zimmermann, P., Maier, M.A., &  Winter, M. (2001). Attachment and adolescents’ emotion regulation during a joint problem-solving task with a friend. International Journal of Behavioral Development, 25(4): 331-343.
Teeter. P A (1999). Interventions  forADHD.NY.Guilford press.
Wattes.R and Pietrzak.D.(2000). Adlerian 'encouragement 'and the therapeutic process of solutin brief theraphy. Journal of counseling and development.vol.11.no.2 pp.139 -147.
Weiss.M.Weiss.G(2002). Attention.deficit hyperactivity disorder.In M.Lewis. child 8 Adolecent psychiatry.USA.