اثر بخشی گروه درمانی شناختی بر افسردگی و خودکارآمدی زنان سرپرست خانواده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارمرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی - سازمان سمت

2 کارشناسی ارشد روانشناسی دانشگاه اراک

چکیده

زمینه و هدف: درکشورهای درحال توسعه، اکثریت خانواده هایی که به وسیله زنان اداره می‌شوند دارای مشکلات متعدد اقتصادی، اجتماعی و اختلالات روانی هستند پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی گروه درمانی شناختی بر افسردگی وخودکارآمدی زنان سرپرست خانواده اجرا شد.
روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی ازنوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل وگمارش تصادفی بود. با استفاده ازروش نمونه گیری تصادفی30 نفراز زنان سرپرست خانواده تحت پوشش بهزیستی شهرستان کنگاورانتخاب و در دوگروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. داده ها از طریق پرسشنامه افسردگی بک و مقیاس خودکارآمدی شرر جمع آوری شدند. درطی ده جلسه به صورت هفتگی گروه درمانی شناختی برای گروه آزمایش اعمال شد درحالیکه گروه کنترل در فهرست انتظارقرارگرفت. داده ها با روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره و با استفاده از نرم افزارSpss  تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس حاکی ازآن بود که گروه درمانی شناختی به طورمعناداری باعث کاهش افسردگی وافزایش خودکارآمدی درگروه آزمایش درمقایسه باگروه کنترل شده است.
نتیجه گیری: گروه درمانی شناختی برکاهش افسردگی و افزایش خودکارآمدی زنان سرپرست خانواده تحت پوشش بهزیستی کنگاور مؤثر بود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Group Cognitive Therapy on SelfEfficacy and Depression in Women who Head Familie

نویسندگان [English]

  • Mehdi Zare' Bahramabadi 1
  • Tayebeh Nazari 2
1 Ph.D. in Counselling. Faculty Member at the Organization for Researching and Composing Textbooks in Humanities
2 .M.A of Clinical psychology, university of Arak
چکیده [English]

Abstract
In developing countries, the majority of female-headed families
face many economic and social problems and mental disorders. The
present study aimed to examine effectiveness of group cognitive
therapy on self-efficacy and depression among women who headed a
family. The study used a quasi-experimental design with a pre-test and
post-test and a control group. The sample consisted of 30 women who
headed families in city of Kangavar and who received governmental
welfare. The subjects were chosen using random sampling and
assigned to experimental and control groups. A 10-session group
cognitive therapy was given to the experimental group on weekly
basis, while the control group received no intervention. The data were
collected using Beck Depression Inventory (BDI) and Sherer SelfEfficacy Scale, and they were analyzed using multivariate covariance
in SPSS 18 software. The results of the covariance analysis showed
that group cognitive therapy significantly reduced depression and
increased self-efficacy in the experimental group as compared to the
control group. The study found that cognitive group therapy was
effective on reducing depression and increasing self-efficacy in
women who headed a family in the city of Kangavar

کلیدواژه‌ها [English]

  • group cognitive therapy
  • Depression
  • self-efficacy
  • women heading families
  • female-headed families
اکبری، بهمن. (1389). اثربخشی رفتاردرمانی شناختی دردرمان افسردگی و اضطراب تعمیم یافته همسران شاهد و ایثارگراستان گیلان. زن و بهداشت، 1(2):89-81.
بساک نژاد، سودابه. نیازی، زهرا و داودی، ایران. (1390). اثربخشی گروه درمانی شناختی-رفتاری به روش کندال براضطراب دختران نوجوان. تحقیقات علوم رفتاری، 9(4):249-241.
تاتینا بلداجی، ام لیلا. فروزان، آمنه ورفیعی، حسن. (1390)کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوارتحت پوشش سازمان بهزیستی کشور و زنان شاغل خدماتی. رفاه اجتماعی، 11(40). 28-9.
حسینی، سیداحمد. فروزان، ستاره وامیرفریار، معصومه. (1388). بررسی سلامت روان زنان سرپرست خانوارتحت پوشش سازمان بهزیستی شهرتهران. پژوهش اجتماعی، 2(3):137-117.
حمیدی، فریده. (1389). بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی و سلامت روانی در زنان سرپرست خانواردرکارکنان یک دانشگاه نظامی. روانشناسی نظامی، 2(1):60-51.
خسروی، زهره. (1378). بررسی مشکلات عاطفی، روانی و زنان سرپرست خانوار. مرکزمشارکت امورزنان نهاد ریاست جمهوری .
سیدمیرزایی، سیدمحمد. عبداللهی، زهرا و کمربیگی، خلیل. (1390). بررسی رابطه میان عوامل اجتماعی وامنیت اجتماعی زنان سرپرست خانوار(موردمطالعه:شهرایلام). مطالعات اجتماعی، 28:108-79.
شریفی، محمدامین. اسدی، علی. کلانتری، خلیل وآگهی، حسین. (1389). تعیین عوامل مؤثربرخودکفایی زنان سرپرست خانوار. مطالعات زنان، 8(4):141-121.
شفیع آبادی، عبدالله آبادی و غلامحسین قشقاقی، فهیمه . (1390). اثربخشی مقایسه ای مشاوره گروهی واقعیت درمانی وفمینیستی برهویت زنان سرپرست خانوار. زن درتوسعه وسیاست، 9(4):113-93.
شخمگر، زهرا و پاکدامن، مجید. (1391). تاثیر گروه درمانیِ شناختی– رفتاری بر افسردگی زنان زندانی شهرستان قاین. تحقیقات علوم پزشکی زهدان، 14(1). 93-90.
صالح زاده، مریم. کلانتری، مهرداد. مولوی، حسین. نجفی، محمدرضا وهمکاران. (1389). اثرگروه درمانی شناختی-رفتاری برافسردگی بیماران صرعی مقاوم به دارو(باتاکیدبرنگرش های ناکارآمد ویژه صرع). تازه های علوم شناختی، 12(2):68-59.
طاهری، افسانه و جمشیدی فر، زهرا. (1386). اثربخشی گروه درمانی برکاهش نشانگان افسردگی. روانشناسی کاربردی، 3(1):61-51.
طباطبایی یحیی آبادی، شهناز و حسینیان، سیمین. (1384). توانمند سازی زنان سرپرست خانواده از طریق مشاوره گروهی، آگاه سازی و کارآفرینی. خانواده پژوهشی، 4(1):367-359.
عابدینی، فاطمه و آرین، خدیجه. (1389). اثربخشی آموزش مدیریت نقش کار-خانواده مبتنی بر رویکرد بوم شناختی برافزایش خودکارآمدی معلمان زن. مشاوره شغلی وسازمانی، 5(2):70-51.
قلی پور، آرین و رحمیمیان، اشرف. (1390). رابطه عوامل اقتصادی، فرهنگی و آموزشی با توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. رفاه اجتماعی، 11(40). 62-29.
قوامی، هادی. (1385). بررسی مقایسه ای زنان سرپرست خانوارخوداشتغال و سرپرست خانوار دستمزد و حقوق بگیردرنقاط شهری ایران. تحقیقات اقتصادی. 16(72): 257-227.
کهریزی، احسان. آقایوسفی، علیرضا و میرهاشمی، مالک(1390). تاثیرشناخت درمانی به شیوه مایکل فری درکاهش افسردگیزندانیان. اندیشه و رفتار، 22(6):30-21.
کیمیائی، سیدعلی(1390). شیوه های توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. رفاه اجتماعی، 11(40):92-63.
مطیع، ناهید. (1378). پدران غائب یا ناتوان، کودکان تنها. مجله زنان، 8(54).
موسویان، نرگس. مرادیان، علیرضا. میرزایی، جعفر. فرشیدفر، فرزاد و همکاران. (1389). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی برذهن آگاهی برکاهش چاقی. اندیشه و رفتار، 16(4):58-49.
نظری، علی محمد و اسدی، مسعود. (1390). بررسی تاثیرشناخت درمانی برکاهش افسردگی دانش آموزان. دانش وتندرستی، 6(1):48-44.
وکیلیان، سارا و قنبری هاشم آبادی، بهرام علی. (1388). بررسی تلفیق گروه درمانی شناختی-رفتاری و آموزش مهارتهای اجتماعی برترس از ارزشیابی منفی واجتناب اجتماعی. روانشناسی بالینی، 2(1):28-11.
هومن، فرزانه. مهرابی زاده هنرمند، مهناز. خواجه الدین، نیلوفر وزرگر، یدالله (1390). بررسی اثربخشی گروه درمانی-شناختی رفتاری برپرخوری عصبی درزنان مراجعه کننده به انجمن پرخوری اهواز. مجله علمی پزشکی جندی شاپور، 10(4):425-417.
 
Henkel ,V. Mergl ,R. Allgaier ,AK. Hautzinger ,M. & et al. (2010). Treatment of atypical depression: Post-hoc analysis of a randomized controlled study testing the efficacy of sertraline and cognitive behavioural therapy in mildly depressed outpatients. European Psychiatry; 25(8):491–498.
Gilliam, CM. Norberg ,MM. Villavicencio, A. Morrison ,S. & et al. (2011). Group cognitive-behavioral therapy for hoarding disorder: An open n trial. Behaviour Research and Therapy; 49(11):802-7.
McEvoy, PM. Nathan, P. Rapee, RM. Campbell, BN. (2012). Cognitive behavioural group therapy for social phobia: Evidence of transportability to community clinics. Behaviour Research and Therapy y; 50(4):258-65.
O’Mahena, H . Fedock, G. Henshaw ,E . Himle ,J. & et al. (2012). Modifying CBT for Perinatal Depression: What Do Women Want? A Qualitative Study. Cognitive and Behavioral Practice; 19(2):359-371.
Ricca, V. Castellini, G. Mannucci, E. Lo Sauro, C. & et al. (2010). Comparison of individual and group cognitive behavioral therapy for binge eating disorder. A randomized, three-year follow-up study. Appetite; 55(3):656-65.
Salehyan,M. & Aghabeiki,A. (2011). The Effectiveness of Cognitive-Behavioural Group Therapy on the Enhancement of the Self-Esteem of Women with Husbands Affected by Substance Dependency Disorder. Procedia - Social and Behavioral Sciences; 30:1698-1702.
Schatz, E. Madhavan, S. Williams, J. (2011). Female-headed households contending with AIDS-related hardship in rural South Africa. Health & Place; 17(2):598-605.
Tatham, M. (2011). The role of imagery-based techniques in cognitive– behavioural therapy for adults with eating disorders. Clinical Psychology Review; 31(7):1101-1109.
Taylor, TL. Can cognitive-behavioral therapy increase self-esteem among depressed adolescents? A systematic review. Children and Youth Services Review; 29(7):833-829.
Vázquez,FL. Torres, A. Blanco ,V. Díaz ,O. & et al. (2012). Comparis on of relaxation training with a cognitive-behavioural intervention for indicated prevention of depression in university students: A randomized controlled trial. Journal of Psychiatric Research; 46(11):1456 -1463.
Wilson, GT . & Zandberg LJ. (2012). Cognitive-behavioral guided self-help for eating disorders: effectiveness and scalability. Clinical Psychology Review; 32(4):343-57.
Zarhani ,SH. (2011). Empowerment of Female headed households Case Study: "Sedighin" charity institution in Iran. http://www. socialsciences. in/ article/ empowerment -female-headed-households