مقایسه تأثیر روش‌های آموزش دلگرم‌سازی، ‌رفتاری و دارو درمانی بر مهارت‌های خودکنترلی در کودکان با اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی

3 استاد دانشگاه علامه طباطبایی

4 استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه‌ی اثر روش‌های آموزش دلگرم‌سازی مبتنی بر نظریه‌ی آدلر، آموزش رفتاری مبتنی بر نظریه‌ی بارکلی و دارودرمانی بر مهارت‌های خودکنترلی در کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی است. جامعهآماریپژوهشحاضرعبارتازکلیه والدین کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی که به درمانگاه کودک و نوجوان بیمارستان روان‌پزشکی روزبه شهر تهران مراجعه کرده و فرزندان آن‌ها بر اساس تشخیص روان‌پزشک و بر اساس پرسش‌نامه تشخیصی علایم اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی کانرز این اختلال را دارا می باشند. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس تعداد 40 نفر از والدین (پدران و مادران) کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی مراجعه‌کننده به این درمانگاه برای پژوهش حاضر انتخاب شدند و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل قرار گرفتند. پژوهش حاضر شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه اندازه گیری خود کنترلی کندال و ویلکاکس می باشد.  نتایج تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و نمرات Fنشان داد که به طور کلی بین اثربخشی سه روش مورد مطالعه در افزایش مهارت خودکنترلی کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی تفاوت معنادار وجود دارد،  09/ 10= F.بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که روش‌های آموزش دل‌گرم‌سازی والدین بر اساس نظریات آلفرد آدلر و روش آموزش رفتاری والدین بر اساس نظریات راسل بارکلی بر افزایش مهارت خودکنترلی کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی تأثیر دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study on three Therapeutic Programs Including Parent Encouraging Training, Behavioral Training and Pharmacotherapy for Increasing SelfControl among Children with Attention Deficit Hyperactive Disorder

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Borjali 1
  • Hamid Alizadeh 2
  • Hasan Ahadi 3
  • Nourali Farrokhi 2
  • Faramarz Sohrabi 2
  • Mohamadreza Mohamadhi 4
1 Assistant professor, Kharazmi University
2 Associate professor, Allameh Tabataba’i University
3 Professor, Allameh Tabataba’i University
4 Professor, Tehran University of Medical Sciences
چکیده [English]

The purpose of this study was to compare the effectiveness of three
therapeutic programs including parents encouraging training (based on
Adler-Dreikurs  approach),  behavioral  training,  and  pharmacotherapy
for  increasing  self-control  among  children  with  attention
deficit/hyperactive  disorder  (ADHD).  In  this  experimental  study,  40
parents  of  students  referred  to  Rouzbeh  Psychiatric  Hospital  were
diagnose  according  to  a  psychiatrist  diagnosis  and  utilizing  Conners
scale  for  ADHD.  Covariance  and  F  score  analysis  revealed  a
significant difference among the three methods indicating that parents
encouraging training method, and parents behavioral training based on
Barkleys theory are both effective for increasing self–control skills in
ADHD  children.  We  can  conclude  that  parents  encouraging  training
and parent behavioral training are effective in improving self-control
in ADHD children.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attention Deficit Hyperactive Disorder
  • Encouragement
  • Behavioral Training
  • Self control
  • Pharmacotherapy
ابنیکی الهام (1385) بررسی رابطه بین سبک های یادگیری وخود کارامدی با شیوه های مقابله با فشار روانی در دانشجویان–پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
انجمن روان پزشکی امریکا (1994) راهنمای اماری وتشخیصی اختلالهای روانی ترجمه محمد رضا ناینیان و همکاران -1374 جلد اول تهران دانشگاه شاهد.
برجعلی.احمد(1380) تحول شخصیت در  نوجوان   چاپ اول.اموزش و پرورش.
پروچاسکا –جیمز او نورکراس (1381)نظریه های روان درمانی–ترجمه یحیی سید محمدی، تهران رشد.
حاجبی،احمد (1383)بررسی تأثیر درمانی آموزش مدیریت رفتاری به والدین در کودکان پیش دبستانی مبتلا به اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی،بیمارستان روان پزشکی ایران.تهران.
خدایاری فرد –محمد (1385) روان شناسی مرضی کودک و نوجوان- چاپ اول تهران دانشگاه تهران.
دادستان.پری رخ.روانشناسی تحولی (1385) تهران. سمت.
درایکورس.رودلف.کاسل.پرل(1974) انضباط بدون اشک.ترجمه واثقی زاده و داداشزاده.1378 تهران.رشد.
دلاور علی (1379)مبانی نظری وعملی پزوهش در علوم انسانی و اجتماعی.تهران رشد.
دینک –مایر دان سی –گری مکی (1383)پدر مادر نوجوان –اموزش قدم قدم برای تربیت اثر بخش-ترجمه قراچه داغی تهران پیک بهار.
دینک مایر-دان سی-دی مگی گاری (1385)والدین مؤثر فرزندان مسئول- ترجمه مجید رئیس دانا –چاپ چهارم تهران رشد.
دینک–مایر دان سی –گری مکی(1387) راهنمای تربیت اثر بخش–ترجمه مهرداد فیروز بخت،چاپ اول تهران دانزه.
روشن بین.مهدیه (1385) بررسی اثر بخشی برنامه گروهی فرزند پروری مثبت بر استرس والد گری مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی.کارشناسی ارشد.شهید بهشتی.
شرودر.کارولین اس. گوردون.بتی ان.(2002)سنجش و درمان مشکلات دوران کودکی.ترجمه فیروز بخت.1385.تهران.دانزه.
صالحی.سمیه(1383) اثر بخشی اموزش والدین با رویکرد ادلری بر سبک های مقابله ای مادران کودکان دارای اختلال سلوک.کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی.
علیزاده.حمید(1383) اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی.ویزگی ها ارزیابی و درمان.تهران رشد.
علیزاده، حمید. (1383).آدلر در گستره ی نظریه ی شخصیت و روان درمانی. چاپ اول. تهران. انتشارات دانژه.
علیزاده، حمید. (1384). تبیین نظری اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی: الگوی بازداری رفتاری و ماهیت خود کنترلی. پژوهش درحیطه ی کودکان استثنایی17سال پنجم. شماره 3.
فرید من، رونالد.جی. دویال، گانی تی. (بی تا). شیوه ی رفتار با کودکان و نوجوانان دچار اختلال نقص توجه / بیش فعالی. ترجمه  سید جلال صدرالسادات، محمد رضا محمدی و لیلا صدرالسادات. انتشارات اسپند هنر،1381.
فریک.پائول جی (1382) اختلال سلوک و رفتار های ضد اجتماعی شدید ترجمه جواد علاقه بند راد و سلطانی فر.تهران سنا.
کراتوچویل، توماس آر. موریس، ریچارد جی(1997). روان شناسی بالینی کودک (روشهای درمانگری)، ترجمه محمدرضا نائینیان و همکاران(1378). تهران: رشد.
کاکاوند علی رضا (1385) روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی. روان.
کندال.فیلیب سی (1384) روان شناسی مرضی کودک.ترجمه نجاریان.و داوودی. تهران رشد.
مارنات.گری.گراث (1387) راهنمای سنجش روانی.ترجمه پاشا شریفی و نیکخو .چاپ سوم رشد.
محمد اسماعیل.الهه(1385) درسنامه درمان رفتاری شناختی کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه /بیش فعالی.تهران دانزه.
محمد خانی،پروانه (1385)سودمندی درمان ترکیبی برنامه گروهی فرزند پروری مثبت و دارو درمانی بر علائم و شیوه های تربیتی کودکان 12-3 ساله مبتلا به اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی در مقایسه با هر یک از این درمان ها به تنهایی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران.
همتی علمدارلو، قربان. (1383). تأثیر آموزش خود کنترلی بربهبود بخشی مهارت های اجتماعی دانش آموزان با اختلال ADHD. دانشگاه تهران.
Adler , A.(1956)The individual psychology of Alfred adler , H. L.ansbacher and R.R Ansbacher(eds).new yourk: Harper torch books.
Alizadeh , H, &Andries , C.(2002) ,Interaction of parenting styles and attention deficit hyperactivity disorder in Iranian parents.child& family behavior thrapy ,24,37.
Anastopoulos, A. D., Shelton, I. L., & Dupaul, G. J.(1993). Parent training for attention-deficit hyperactivity disorder: Its impact on parent functioning. Journal of Abnormal Child Psycholog, 21,581-596.
Barkley R.A.  (2003).Literature  review  for  the  evaluation  of  the  kit  for new  parents. The  center  for  community  wellness  school  of    publichealth  university  of  Callifornia, Barkely.
Barkley, R. A. (1995). Attention deficit hyperactivity disorder. A handbook for diagnosis and treatment. NY: Guilford.
Barkley, R.A.(2003). Eight  principles  to  guide  ADHD  chidren. New    York.John  wiley  press.
Barkley,R.A. Murphy,K.R  &  Fischer,M. ADHD  in  ADULTS. The  Guilford  press. New  York  Londen.
Barkley,R.A.(2002).Psycological  treatment  for  ADHD.Journal  of clinical  Psychology.63.30-42.
Befera, M. S., Barkley, R. A. (1989). Hyperactive and normal girls and boys. Mother-child interaction: Parent psychiatric status and child psychopathology. Child Psychotherapy.26, 439-452.
Cantwell, D. P. (1999). ADHD treatment with nonstimulant pediatric psychopharmacology presented at mid year institute of the AACAP. Washington D. C. AACAP Press.
Dinkmeyer, D. &Dreikurs, R. (2000). Encouraging children to learn.Brunnr- Routledge.
Dupaul,.G. Y,.Stoner, G. (2003). ADHD in the schools assessment 8 intervention strategies.New York: Guilford Press.
Edmund J.S.Sonuga-Barke , Margaret Thompson , David Daley and Cathy Laver – Bradbury (2004) Parent training for attention deficit / hyperactivity disorder. Is it as effective when delivered as routine rather than as specialist care? British journal of clinical psychology.
Erhardt, D., Baker, B. (1999). The effects of behavioral parent training on families with young hyperactive children. Journal of Behavioral the exp psychiatry, 21, 121-132.
Evans.T.D 2005.The tools of encouragement.the international child and youth care network.Issue.
Fional.SandersH.Sanders MR.A (2002). lity study of enhanced group triple p –positive parenting program for parents of children with ADHD.journal of behavior chang of Queensland university.Australia.
Goldstein.S. and Goldstein.M.(1999).Managing ADHD in children.NY.
Harway.Michele (2005).'Handbook of couples therapy'.johnwiley 8sons.inc.
Kendall.P.C. and Wilcox.L.E. 1979. Self –control in chidren ; development of a rating scale.Journal of consulting and cliical psychology.47.1020-1029.
Mosak.H.Maniacci.M.(1999) 'Aprimer of adlerion psychology.'Brunnermuzel publishing.
MTA Cooperative Group (1999). A 14-month randomized clinic trial of treatment strategies for ADHD. Archives of General Psychiatry,55, 1073 -86.l
Nathan,W. A. (2002). Integrated multimodal therapy of children with ADHD. Bullmeninger Clinical, 66, 283-312.
Nathan,W. A. (2002). Integrated multimodal therapy of children with ADHD. Bullmeninger Clinical, 66, 283-312.
Pearson, D; Santos, G. W ; Casat, C. J. and Darid, M. (2004). Treatment Effect of methylphenidate on cognitive functioning children with mental Retardation and ADHD. Journal of the American Academy of child & Adolescent psychiatry, 43, 211-218.
Phelant,T.(2003). Parenting a child with ADHD chaddfact sheet, Internet , prequest site.
Pisterman, S., Firestone, P., & McGrath, P. (1992). The role of parent training in treatment of preschoolers with ADHD. American Journal of Psychiatry, 62, 397-408.
Sanders Mr (1999)  Triplep.positive parenting program;Towards an empirically validated multi level parenting and family support sterategy for the prevention of behavior and emotional problems in children.clin child.
Sanders.M.R.(2005) Prevention of child behavioral problems through universal implementation of a group behavioral family intervention ;prev.
Taylor. J F(1990). Helping your hyperactive child from effective treatments and developing discipline and self –esteem to helping your family adjustment.NY.
Teeter. P A (1999). Interventions  forADHD.NY.Guilford press.
Wattes.R and Pietrzak.D.(2000). Adlerian 'encouragement 'and the therapeutic process of solutin brief theraphy. Journal of counseling and development.vol.11.no.2 pp.139 -147.
Weiss.M.Weiss.G(2002). Attention.deficit hyperactivity disorder.In M.Lewis. child 8 Adolecent psychiatry.USA.