اثربخشی رویکرد طرحواره‌درمانی بر کاهش آسیب‌های تعاملی زناشویی مردان دارای شخصیت اجتنابی

نویسندگان

1 دکترای مشاوره خانواده، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان

چکیده

تعاملات زناشویی به عنوان یکی از مهم­ترین پیش­بینی­کننده­های مقطعی سطح کیفیت رابطه زناشویی زوج­ها شناخته می­شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی رویکرد طرحواره درمانی بر کاهش میزان آسیب­های تعاملی زناشویی مردان دارای شخصیت اجتنابی صورت گرفت. بدین ‌‌منظور از روش موردمنفرد با طرح خط­پایه چندگانه استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش کلیه مردان متأهل دارای شخصیت اجتنابی و شرکت‌کنندگان پژوهش چهار مرد متأهل دارای شخصیت اجتنابی بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. برای شناسایی این افراد از پرسشنامه محقق­ساخته شخصیت اجتنابی استفاده گردید. دو نفر از این شرکت‌کنندگان طی 19 جلسه و دو نفر دیگر در خلال 20 جلسه تحت درمان با رویکرد طرحواره­درمانی قرار گرفتند و پیگیری در یک دوره دو ماهه انجام شد. جهت تعیین میزان آسیب­های تعاملی شرکت­کنندگان در رابطه زناشویی در مراحل خط­پایه از پرسشنامه محقق­ساخته آسیب­های تعاملی افراد اجتنابی استفاده شد. تحلیل دیداری نمودار داده­ها بر اساس شاخص­های آمار توصیفی و تحلیل دیداری یافته­های پژوهش حکایت از آن داشت که رویکرد طرحواره­درمانی در کاهش آسیب­های تعاملی مردان متأهل دارای شخصیت اجتنابی موثر بود. بر این اساس، از طرحواره­درمانی می­توان جهت کاهش آسیب­های تعاملی افراد دارای شخصیت اجتنابی و افزایش کیفیت زندگی زناشویی آنان استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Schema Therapy on Interactional Pathology of Married Men with Avoidant Personality

نویسندگان [English]

  • Alireza Roohi 1
  • Rezvanosadat Jazayeri 2
  • Maryamsadat Fatehizade 3
  • Ozra Etemadi 3
2 Assistant Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, University of Isfahan, Isfahan,
3 Associate Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, University of Isfahan,
چکیده [English]

Marital interactions are known as one of the most important predictors of marital quality. The present study aimed to investigate the effectiveness of Schema Therapy on interactional pathology of married men with avoidant personality traits. For this purpose, the single case method with multiple baselines design was used. Participants of the study were four married men with avoidant personality traits who were selected by purposeful sampling. Two men received 19 sessions and two others received 20 sessions of Schema Therapy, and follow-up was performed in a two-month period. To determine the participants' scores in interactional pathology, the researcher-made questionnaire was used. Visual analysis of the data based on the parameters of descriptive statistics and visual analysis showed that Schema Therapy reduced the interactional pathology among married men with avoidant personality traits. Schema Therapy can be used to reduce the interactional pathology and increase marital quality of married men with avoidant personality traits.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Schema therapy
  • Interactional Pathology
  • Marital Relationship
  • men
  • Avoidant Personality
ایزدی، راضیه و عابدی، محمدرضا. (1393). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد. تهران: انتشارات جنگل.
حسینی، بیتا. (1389). زمینه زوج درمانی. تهران: انتشارات جنگل.
جانسون، دابلیو. بی. و موری، کی. (2007). عشق ویرانگر. ترجمه زهرا حسین­زاده و الهام شفیعی. (1393). تهران.
ذوالفقاری، مریم و فاتحی­زاده، مریم­سادات. (1387). بررسی تأثیر طرحواره­درمانی بر اسنادهای زناشویی و باورهای ارتباطی آنان در شهر اصفهان. پایان­نامه کارشناسی ارشد، مشاوره خانواده، دانشگاه اصفهان.
روحی، علیرضا؛ جزایری، رضوان­السادات؛ فاتحی­زاده، مریم­سادات و اعتمادی، عذرا. (1395). تحول شخصیت اجتنابی از کودکی تا بزرگسالی: آسیب‌شناسی تعاملات زناشویی. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 6 (23): 227-199.
سلیگمن، مارتین؛ روزنهان، دیوید و واکر، الاین. (2001). آسیب­شناسی روانی. ترجمه رستمی، رضا؛ نادعلی، حسین و نیلوفری، علی. (1389). تهران: انتشارات کتاب ارجمند.
فراهانی، حجت­الله؛ عابدی، احمد؛ آقامحمدی، سمیه و کاظمی، زینب. (1389). روش­شناسی طرح­های موردمنفرد در علوم رفتاری و پزشکی (رویکردی کاربردی). تهران: نشر دانژه.
گاترمن، جفری. (2006). هنر مشاوره راه­حل مدار. ترجمه فاتحی­زاده، مریم­سادات و میرنیام، لیلا. (1390). اصفهان: نشر نهفت.
مختاری، سمیه؛ بهرامی، فاطمه و پیرشهریاری، مه­سیما. (1386). اثربخشی طرحواره­درمانی بر رضایت زناشویی افراد دارای اختلال شخصیت وسواسی جبری، پایان نامه کارشناسی ارشد، روانشناسی مشاوره، دانشگاه الزهرا.
مک­کی، متیو؛ فانینگ، پاتریک و پالگ کیم. (2006). مهارت­های زناشویی. ترجمه رحیمی، محمدعلی. (1392). تهران: انتشارات ارجمند.
یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت و ویشار، مارجوری. (2003). طرحواره­درمانی: راهنمای کاربردی برای متخصصان بالینی. ترجمه حمیدپور، حسن و اندوز، زهرا. (1393). تهران: انتشارات ارجمند.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fifth edition. Washington, DC: APA.
Bamelis, L. M., Evers, S. M., Spinhoven, P. S., & Arntz, A. A. (2014). Results of a multicenter randomized controlled trial of the clinical effectiveness of schema therapy for personality disorders. American Journal of Psychiatry, 171(3): 305-322. doi:10.1176/appi.ajp.2013.12040518
Beck, A., Freeman, A., Davis, D., & Associates. (2004). Cognitive therapy of personality disorders (2nd ed.). New York: Guilford.
Bradbury, T., Fincham, F., & Beach, S. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 62: 964-980. doi:10.1111/j.1741-3737.2000.00964.x
Bricker, D., Young, J. E., & Flanagan, C. (1993). Schema–focused cognitive therapy: A comprehensive framework for characterological problems. In K. Kuehlwein & H. Rosen (Eds.), Cognitive therapies in action. Evolving innovative practice (pp. 88–125). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Caughlin, J. P., Huston, T. L., & Houts, R. N. (2000). How does personality matter in marriage. An examination of trait anxiety, interpersonal negativity, and satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology,78: 326-336.
Creswell, J. (2002). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Upper Saddle River, NJ: Merrill Prentice Hall.
Dimaggio, G., D’Urzo, M., Pasinetti, M., Salvatore, G., Lysaker, P. H., Catania, D., & Popolo, R. (2015). Metacognitive interpersonal therapy for co-occurrent avoidant personality disorder and substance abuse. Journal of Clinical Psychology: In Session, 71(2): 157-166. doi:10.1002/jclp.22151
Farrell, J. M., & Shaw, I. (2012). Group Schema Therapy for borderline personality disorder: A stepbystep treatment manual with patient workbook. Chichester, UK: Wiley‐Blackwell.
Farrell, J. M., Reiss, N., & Shaw, I. A. (2014). The schema therapy clinician’s guide: A complete resource for building and delivering individual, group and integrated schema mode treatment programs. John Wiley & Sons, Ltd.
Gast, D. L. (2010). Single subject research methodology in behavioral sciences. New York, NY: Routledge.
Hatami, M., & Fadayi, M. (2014).  The effectiveness of schema therapy on intimacy, marital conflict and Early Maladaptive Schemas of women requesting divorce. International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research. 3(3): 285-290.
Kantor, M. (2003). Distancing: Avoidant personality disorder, revised and expanded. United States of America: Greenwood Publishing Group.
Kantor, M. (2010). The essential guide to overcoming avoidant personality disorder. United States of America: Greenwood Publishing Group.
Karney, B. R., & Bradbury, A. (1995).The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, method and research. Psychological bulletin, 118(1): 3-34.
Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1997) Neuroticism, marital interaction and the trajectory of marital satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 72(5): 1075-1092.
Kettendörfer, S. (2015). The effectiveness of schema therapy within a clinical group setting. Master Thesis, University of Twente.
Marcovitz, H. (2009). Personality disorders. Detroit, MI: Lucent Books. Retrieved from eBooks database.
Masley, S. A., Gillanders, D. T., Simpson, S. G., & Taylor, M. A. (2012). A systematic review of the evidence base for schema therapy. Cognitive Behavior Therapy, 41(3): 185-202. doi:10.1080/16506073.2011.614274
Millon, Th. (2004). Personality disorders in modern Life. New York: Wiley.
Morgan, D. L., & Morgan, R. K. (2001). Single participant research design: Bringing science to managed care. American Psychologist, 56(2): 119-127. doi: http://dx.doi.org/10.1037/0003-066X.56.2.119
Neuman, S. B., & McCormick, S. (1995). Single-subject experimental research: Applications for Literacy. Newark, DE: International Reading Association.
Rodebaugh, T. L., & Gianoli, M. (2010). The interpersonal problems of the socially avoidant: Self and peer shared variance. Journal of Abnormal Psychology, 119: 331-340. doi:10.1037/a0019031
Segal, D. L., Coolidge, F. L., & Rosowsky E. (2006). Personality disorders and older adults: diagnosis, assessment and treatment. New York: Wiley.
Skewes, S. A., Samson, R. A., Simpson, S. G., & Van Vreeswijk, M. (2015). Short-term group schema therapy for mixed personality disorders: a pilot study. Frontiers in Psychology, 5: 1-9. doi:10.3389/fpsyg.2014.01592
Snyder, D. K., & Whisman, M. A. (2003). Treating difficult couples: Helping clients with coexisting mental and relationship disorders. New York: Guilford.
Tippie, R. (2006). Understanding personality style and disorder for pastoral counseling. MARET Educational Series_ Volume 1. Create Space Independent Publishing Platform.