واکاوی پدیدارشناختی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی اسرای جنگی: یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشگاه اصفهان

3 استاد گروه مشاوره دانشگاه اصفهان

4 دانشیار گروه مشاوره خانواده دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان

5 هیات علمی دانشگاه اصفهان

6 فوق دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه هاروارد آمریکا

چکیده

اسارت از جمله پدیده­های استرس­زای جنگ است که آسیب­های قابل توجهی را بر ساختارهای درون‌فردی و بین­فردی اسیر و نهایتا میزان کیفیت زندگی زناشویی وی تحمیل می­کند. هدف از پژوهش حاضر واکاوی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی زوجین آزاده با استفاده از روش پژوهش پدیدار‌شناسی بود. 65 زوج مشارکت­­کننده با استفاده از نمونه­گیری هدفمند و با رعایت تنوع و همگونی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده­ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تحلیل داده­ها از تحلیل موضوعی استفاده شد. یافته­ها در زمینه عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی آزادگان، دربرگیرنده­ی 25 موضوع فرعی بود که در 5 موضوع اصلی طبقه­بندی شدند که عبارتند از: تعاملات آسیب­زای بین­فردی ؛ اختلالات روانشناختی فردی؛ عوامل اقتصادی-اجتماعی؛ عوامل معنوی-اعتقادی؛ و عوامل آسیب­زای جسمانی. واکاوی ساختار تجارب زیسته­ی زوجین آزاده نشان داد که مفهوم کیفیت زندگی زناشویی در این جامعه، یک ساختار چند علیتی هم­افزا می­باشد که در سطوح پیشگیری و درمان نیازمند رویکردی بین­رشته­ای و جامع در مداخله­های کاربردی و پژوهش­های نظری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenological Analysis of Factors Affecting Quality of Marital Life in the Iranian Couples with POW Experience: A Qualitative Study

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ali Talebi 1
  • Ozra Etemadi 2
  • Fatemeh Bahrami 3
  • Maryam Fatehizade 4
  • Rezvanosadat Jazayeri 5
  • Sayyed Mohsen Fatemi 6
1 Department of Counseling, Faculty of education and psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
4 Associate Professor, Department of Counseling Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Iran.
5 Faculty member in the University of Isfahan
6 Ph.D Fellow, Department of Psychology, Harvard University
چکیده [English]

Captivity is one of the traumatic phenomena of war, which inflicts considerable damages on individual, interpersonal and ultimately, quality of marital life of prisoners of war. The purpose of this study was to investigate the factors affecting quality of marital life in the couples with POW experience using phenomenological research method. 65 participant couples were selected using purposeful sampling method respecting for diversity and homogeneity. Semi-structured interview was used to collect data and thematic analysis was used to analyze the data. Findings on the factors affecting prisoner of war quality of marital life included 25 sub themes that were classified into five main themes, including: interpersonal pathological interactions; individual psychological disorders; socio-economic factors; spiritual-ideological factors; and physiological pathological factors. The analysis of the structure of lived experiences of couples with POW experience revealed that the concept of quality of marital life in this community is a synergistic multi-factorial structure that requires an interdisciplinary and comprehensive approach in applied interventions and theoretical researches at the prevention and treatment levels.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality of marital life
  • POW
  • Phenomenology
بنی جمالی، شکوه السادات؛ نفیسی، غلامرضا؛ نیروی، سیده منور. (1383). ریشه‌یابی علل از هم پاشیدگی خانواده‌ها در رابطه با ویژگی‌های روانی- اجتماعی دختران و پسران قبل از ازدواج. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، 11 (2): 170-143.
روحی، علیرضا؛ جزایری، رضوان‌السادات؛ فاتحی‌زاده، مریم‌؛ اعتمادی، عذرا. (1396). اثربخشی رویکرد طرحواره‌درمانی بر کاهش آسیب‌های تعاملی زناشویی مردان دارای شخصیت اجتنابی. مطالعات روان­شناسی بالینی، 8 (29): 137-161.
صباغ، عبدالمجید؛ خدا رحیمی، سیامک؛ سعادتی، ترانه؛  نجاریان، بهمن. (1376).اختلالاتروانیناشیازجنگواسارت. اهواز: انتشارات مردمک.
علوی، کاظم؛ قربانی، عباس. (1370). جنگ و پدیده اسارت، تهران، سمپوزیوم بررسی عوارض عصبی و روانی ناشی از جنگ.
علی زاده، حمید؛ هاشمی، مهدیه. (1387). اثربخشی برنامه درمانی همسران جانبازان دارای اختلال استرس پس از ضربه با رویکرد آدلر با کاهش نشانه های این اختلال در جانبازان و افزایش رضایت زناشویی زوجین. فصلنامه  مطالعات روان شناختی، 3 (4): 114-93.
فرانکل، ویکتور. (1963).  انساندرجستجویمعنی. ترجمه: اکبر معارفی (1386)، تهران: انتشارات دانشگاه.
قادری، فرزاد؛ کلانتری، مهرداد؛ مهرابی، حسینعلی. (1395). اثربخشی طرحواره درمانی گروهی بر تعدیل طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کاهش علائم اختلال اضطراب اجتماعی. مطالعات روان شناسی بالینی، 6 (24): 1-28.
کریمی، یوسف؛ الماسی، سکینه؛ محمدی، رزگار؛ فاضلی، حسن. (1395). مطالعه بسترهای طلاق در افراد مطلقه: پژوهشی پدیدارشناسانه. مطالعات روان شناسی بالینی، 7 (25): 191-211.
کوری، جرالد.(2003).نظریه و کاربست مشاوره و روان درمانی. ترجمه: یحیی سید محمدی (1388)،تهران: انتشارات ارسباران.
گنجی، فروزان؛ مسعودی، عزیزا..؛ گنجی، نجمیه. (1381). بررسی وضعیت بیماری‌ها در آزادگان استان چهارمحال و بختیاری قبل و بعد از اسارت. مجله طب نظامی، ۴ (۳): ۱۶۹-۱۷۳.
مینوچین، سالوادور. (1974). خانواده و خانواده درمانی. ترجمه: باقر ثنائی ذاکر (1383)، تهران: انتشارات امیر .
نوربالا، احمد علی؛ محمدی، محمد رضا. (1374). بررسی اختلالات روان پزشکی شایع در گروهی از آزادگان ایرانی. مجله دانشکده پزشکی، 53 (1): 30-24.
Abramsky, S. (2003). Ill-equipped: US prisons and offenders with mental illness. Human Rights Watch.
Amato, P. R., &Hohmann-Marriot, B. (2007). A comparison of high - and low- distress marriages that end in divorce. Journal of Marriage and Family, 62, 621-638.
Beach, S. R. H., Wamboldt, M. Z., Kaslow, N. J., Heyman, R. E., & Reiss, D. (2006). Relational processes and mental health: A benchto- bedside dialogue to guide DSM–V. In S. R. H. Beach, M. Z.
Bitter. J. R. (1993). Communication style, personality priorities, and social interest. Journal of Individual Psychology, 49(3-4), 331-342.
Bookwala, J., Sobin, J. & Zdaniuk, B. (2005). Gender and aggression in marital relationship: A life-span perspective. Sex Roles, 52, 797-506.
Bradbury, T.N., Fincham, F. D. & Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and the Family, 62, 964-980.
Burman, B., & Margolin, G. (1992). Analysis of the association between marital relationships and health problems: An interactional perspective. Psychological Bulletin, 112, 39–63.
Camfield, L., & Skevington, S. M. (2008). On subjective well-being and quality of life. Journal of Health Psychology13(6), 764-775.
Carr, A. (2000) Research update: Evidence-based practice in family therapy and systemic consultation. II. Adult focused problems. Journal of Family Therapy, 22: 273–295.
Cohan, C. L., Cole, S., & Davila, J. (2005). Marital transitions among Vietnam-era repatriated prisoners of war. Journal of Social and Personal Relationships22(6), 777-795.
Corbin, J., & Strauss, A. L. (2008). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory,(3e ed.) Sage. Thousand Oaks, California.
Coyne, J., Tompson, R., & Palmer, S. (2002). Marital quality, coping with conflict, marital complains, and affection in couples with depressed wife. Journal of Family Psychology, 16(1), 26-37.
Cui, Ming. &Fincham, Frank. D. (2010). The differential effects of parental divorce and marital conflict on young adult romantic relationships. Personal Relationships, 17, 331–343.
Dekel, R. (2007). Posttraumatic distress and growth among wives of prisoners of war: The contribution of husbands' posttraumatic stress disorder and wives' own attachment. American journal of Orthopsychiatry77(3), 419.
Dent, O. F., Tennant, C., Fairley, M. J., Sulway, M. R., Broe, G. A., Jorm, A. F., ... & Allen, B. A. (1998). Prisoner of war experience: Effects on wives. The Journal of nervous and mental disease186(4), 231-237.
Diener, E., & Biswas-Diener, R. (2002). Will money increase subjective well-being?. Social indicators research57(2), 119-169.
Dieperink, M., Leskela, J., Thuras, P., & Engdahl, B. (2001). Attachment style classification and posttraumatic stress disorder in former prisoners of war. American Journal of Orthopsychiatry71(3), 374.
Doss, B., Simpson, L. & Christensen, A. (2004). Why do couple seek marital therapy? Professional Psychology: Research and Practice, 35(6), 608-614.
Elinaman, T. (2004). Resolving conflict in marriage. Family life, communications in corporate. Retrieved form: www. findarticle.com
Favaro, A., Tenconi, E., Colombo, G., & Santonastaso, P. (2006). Full and partial post-traumatic stress disorder among World War II prisoners of war. Psychopathology39(4), 187-191.
Forthofer, M. S., Markman, H. J., Cox, M., Stanley, S., & Kessler, R. C. (1996). Associations between marital distress and work loss in a national sample. Journal of Marriage and the Family, 24, 597-605.
Gove, W. R., Hughes, M. & Style, C. B. (1983). Does marriage have positive effects on the psychological well-being of the individual? Journal of Health and Social Behavior, 24, 122-131.
Greeff, A. P. (2000). Characteristics of families that function well. Journal of family Issues21(8), 948-962.
Guest, G., MacQueen, K. M., & Namey, E. E. (2011). Applied thematic analysis. sage.
Holloway, I., & Galvin, K. (2016). Qualitative research in nursing and healthcare. John Wiley & Sons.
Hünler, O. S., & Gençöz, T. (2005). The effect of religiousness on marital satisfaction: Testing the mediator role of marital problem solving between religiousness and marital satisfaction relationship. Contemporary Family Therapy27(1), 123-136.
Kang, H. K., Bullman, T. A., & Taylor, J. W. (2006). Risk of selected cardiovascular diseases and posttraumatic stress disorder among former World War II prisoners of war. Annals of epidemiology16(5), 381-386.
Karney, B. R. & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality stability: a review of theory, method, and research. Psychological Buletin, 118, 3-34.
Kiecolt-Glaser, J. K., Bane, C., Glaser, R., & Malarkey, W. B. (2003). Love, marriage, and divorce: Newlyweds’ stress hormones foreshadow relationship changes. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71, 176–188.
Kilmann, P. R. (2012). Personality and interpersonal characteristics within distressed marriages. The Family Journal20(2), 131-139.
King, L. A., King, D. W., Schuster, J., Park, C. L., Moore, J. L., Kaloupek, D. G., & Keane, T. M. (2011). Captivity stressors and mental health consequences among repatriated US Navy, Army, and Marine Vietnam-era prisoners of war. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy3(4), 412.
Kurdek, L. A. (1998). The nature and predictors of the trajectory of change in marital quality over the first 4 years of marriage for first-married husbands and wives. Journal of Family Psychology, 12 (4), 494-510.
Kyung Ja Oh., Soojin Lee., & Soo Hyun Park (2011). The Effects of Marital Conflict on Korean Children’s Appraisal of Conflict and Psychological Adjustment. Journal of Child FAM Stud, 20, 444–451.
Larson, J. H., Wilson, S. M. & Beley, R. (1994) The impact of job insecurity on marital and family relationships. Family Relations, 43, 138-143.
Logan, E., Kern, R., Curlette, W., & Trad, A. (1993). Couples adjustment, life-style similarity, and social interest. Individual Psychology: Journal of Adlerian Theory, Research & Practice.
Maxwell, J. A. (1996). Applied social research methods series, Vol. 41. Qualitative research design: An interactive approach. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
McLeod, J. D. (1994) Anxiety disorders and marital quality. Journal of Abnormal Psychology, 103 (4), 767-776.
Najafi, M., Akochkian, S., & Nikyar, H. R. (2008). Being child of prisoners of war: The case of mental health status. Iranian Journal of Pediatrics18(2), 154-158.
Polkinghorne, D. (1983). Methodology for the human sciences: Systems of inquiry. Suny Press.
Port, C. L., Engdahl, B., Frazier, P., & Eberly, R. (2002). Factors Related to the Long-Term Course of PTSD in Older Ex–Prisoners of War. Journal of Clinical Geropsychology8(3), 203-214.
Rundell, J. R., & Ursano, R. J. (1996). Psychiatric Responses. Emotional aftermath of the Persian Gulf War: Veterans, families, communities, and nations, 43.
Selye, H. (1974). Stress without distress. Philadelphia: Lippincott.
Speed, N., Engdahl, B., Schwartz, J., & Eberly, R. (1989). Posttraumatic stress disorder as a consequence of the POW experience. Journal of Nervous and Mental Disease.
Streubert Speziale, H. J., & Carpenter, D. (2003). Qualitative research in nursing. Third Editionth edition. Philadelphia: Williams & Wilkings Co.
Suls, J., & Bund, J. (2005). Anger, anxiety, and depression as risk factors for cardiovascular disease: The problems and implications of overlapping affective dispositions. Psychological Bulletin, 131(2), p 260-300.
Troxel, W. M. (2006). Marital quality, communal strength, and physical health. Doctoral Thesis, University of Pittsburgh.
Weaver, J. M., & Schofield, T. J. (2015). Mediation and moderation of divorce effects on children’s behavior problems. Journal of Family Psychology29(1), 39.
Whisman, M. A. (2007). Marital distress and DSM–IV psychiatric disorders in a population-based national survey. Journal of Abnormal Psychology, 116, 638–643.
 Whisman, M. A., & Uebelacker, L. A. (2006). Impairment and distress associated with relationship discord in a national sample of married or cohabiting adults. Journal of Family Psychology, 20, 369–377.
Wilkinson, D., & Birmingham, P. (2003). Using research instruments: A guide for researchers. Psychology Press.
Williams, L. M. (1995) Associations of stressful life events and marital quality. Psychological Reports, 76, 1115-1122.
Willig, C. (2013). Introducing qualitative research in psychology. McGraw-Hill Education (UK).
Wisdom, J., & Creswell, J. W. (2013). Mixed methods: integrating quantitative and qualitative data collection and analysis while studying patient-centered medical home models. Rockville: Agency for Healthcare Research and Quality.
Zargar, M., Araghizadeh, H., Soroush, M. R., & Khaji, A. (2007). Iranian casualties during the eight years of Iraq-Iran conflict. Revista de saude publica41, 1065-1066.