مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس و شناخت درمانی گروهی بر هراس اجتماعی دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، مازندران mohamad.hemmati1363@yahoo.com

2 دانشیار، دکترای روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، مازندران saba-javad psy 2@yahoo.com

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران amini-daryoush@yahoo.com

چکیده

 زمینه: با توجه به ‌این‌که درمان دارویی برای هراس اجتماعی استفاده می‌شود، لذا از روش آموزش گروهی مدیریت استرس و شناخت درمانی گروهی به منظور کاهش هراس اجتماعی استفاده شد.
هدف: هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس و شناخت درمانی گروهی بر هراس اجتماعی دانشجویان است.
روش: این پژوهش مطالعه شبه تجربی است، جامعه پژوهش در این تحقیق دانشجویان پسر رشته حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی‌همدان بودند. نمونه‌ای به حجم 45 نفر از جامعه پژوهش انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه آموزش گروهی مدیریت استرس، شناخت درمانی گروهی و گواه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش پرسشنامه اجتناب، فشار و ناراحتی واتسون و فرند بود. پرسشنامه اجتناب و فشار و ناراحتی به عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا گردید گروه‌های آموزش مدیریت استرس و شناخت درمانی گروهی 10 جلسه ساختار یافته 5/1 ساعته در هر هفته شرکت کردند، ولی گروه گواه هیچ درمانی را دریافت نکردند. برای تحلیل توصیفی داده‌ها از مشخصه‌های آماری نظیر میانگین و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از تحلیل کوواریانس استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از تعدیل نمرات پیش‌آزمون بین میانگین نمرات سه گروه در پس‌آزمون تفاوت معناداری وجود داشت.
(0050/0> p ، 18/139= (1,41)F). هم‌چنین بررسی میانگین‌های تعدیل شده نشان از اثر بخش بودن آموزش گروهی مدیریت استرس نسبت به شناخت درمانی گروهی داشت ونشانه‌های دو گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه در پس‌آزمون کاهش بیشتری را نشان داد.
نتیجه‌گیری: نتایج یافته‌ها نشان داد که آموزش گروهی مدیریت استرس و شناخت درمانی گروهی در کاهش علائم هراس اجتماعی مؤثر می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing the Efficacy of Group Training of Stress Management and Cognitive Group Therapy on Students Social Phobia

نویسندگان [English]

  • Akbar Hemmati-Sābet 1
  • Javād Khal’atbari 2
  • Dāryūsh Amini 3
1 Master in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Tonekābon Branch; email: mohamad.hemmati1363@yahoo.com
2 Associate Professor, PhD in Psychology, Islamic Azad University, Tonekabon Branch; email: saba-javadpsy2@yahoo.com
3 PhD Candidate in Psychology, Islamic Azad University, Tonekabon Branch; email: amini-daryoush@yahoo.com
چکیده [English]

Background: Since medical treatment is used in social phobia disorder, group training of stress managementand cognitive group therapy is used for the purpose of reducing students’ social phobia.
Objectives: The purpose of this study is to compare the effectiveness of group training of stress managementand group cognitive therapy in reducing students’ social phobia.
Method: As a quasi –experimental study, this study has been conducted to compare the effectiveness of group training on stress management and cognitive group therapy concerning university student's social phobia. The research community in this study was the boy students of accounting in Islamic Azad University of Hamadan. A sample including 45 people were selected from the research community and were put randomly in three groups of group training of stress management, cognitive group therapy and control group. The data gathering tools in this study was Watson & Fred stress and avoidance questionnaire. Stress and avoidance questionnaire was used for the pretest and posttest; group training of stress management and cognitive group therapy held ten 1.5-hour sessions per week, with control group receiving no therapy. For the descriptive analysis of data, statistical indicators like mean, standard deviation and in deductive statistic, covariance analysis were used.
Results: The result of ANCOVA showed that after adjusting for pretest there was a significant difference between the three group means (F(1,41)=18/139, p<0.0005). Also the investigation of the adjusted means suggested that group training of stress management is more effective than cognitive group therapy; symptoms of the two experimental groups showed a greater reduction in post-test in comparison with those of the control group.
Conclusion: The research results showed that group training of stress managementand group cognitive therapy are both effective in reducing students’ social phobia.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : group training of stress management
  • cognitive group therapy
  • students’ social phobia
منابع فارسی
امامی، محمد حسن؛ روشن، رسول؛ محرابی، علی؛ عطاری، عباس. (1388). اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی- رفتاری بر کنترل قند خون و افسردگی در بیماران دیابتی نوع 2، مجله دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، شماره 4(11)، 385-392.
ترقی جاه، صدیقه؛ نوابی‌نژاد، شکوه؛ بوالهری، جعفر؛ کیامنش، علیرضا.)  1386(، مقایسه تأثیر روان درمانی گروهی با رویکرد شناختی و رویکرد معنوی بر افسردگی دانشجویان دختر دانشگاه‌های تهران، تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، شماره 6(21)، 111-125.
دهقانی، فهیمه؛ نشاط دوست، حمیدرضا؛ مولوی، حسین؛ تبلفروش زاده، محمدعلی. (1388). اثربخشی درمان شناختی رفتاری مدیریت استرس بر اضطراب و افسردگی زنان مبتلا به آلوپسی آرئاتا، مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک، شماره 12(2)، 125-133.
زرگر، فاطمه؛ کلانتری، مهرداد؛ مولوی ، حسین؛ نشاط دوست، حمیدرضا . (1385). بررسی تأثیر رفتار درمانی گروهی بر علائم هراس اجتماعی و جرأت مندی دانشجویان، مجله روانشناسی، شماره 2(3)،335-348.
صبحی، ناصر؛ رسول زاده، سید کاظم؛ آزاد، پرویز؛ فتحی، علی. (1387). بررسی اثربخشی شناخت درمانی و آموزش مهارت‌های مطالعه در درمان دانشجویان مبتلا به اضطراب امتحان، فصلنامه روانشناسی دانشگاه تبریز، شماره  3 (11) ،37-60.
عالمی‌، قهرمان؛ غفارزاده، عماد؛ عظیمی، حمیده؛ حیدری، جبار. (1384). بررسی شناخت درمانی گروهی بر اجتماع هراسی. فصلنامه علمی- پژوهشی دانشگاه مازندران، شماره 10(3)، 335-348.
نیکخو، محمدرضا. (1384). رویکردهای درمانی در روانشناسی و روانپزشکی، تهران : نشر سخن.
هالجین، ریچارد؛ ویتبورن، سوزان کراس. (2003). آسیب شناسی روانی، ترجمه: یحیی سید محمدی، تهران. نشر روان.
 
منابع لاتین
Ahmed, M., Westra, H. A. )2009) .Impact Of A Treatment Rationale On Expectancy And Engagement In Cognitive Behavioral Therapy For Social Anxiety. Cognitive Therapy And Research, 33(3), 314-322.
David J.A . Edwards. (2002).Department Of Psychology, Rhodes University, Grahstown, 6140, South Sfrica.
Anderson, P. L., Zimand, E., Hodges, L. F., & Rothbaurn, B. O.(2005). Cognitive Behavioral Therapy For Public-Speaking Anxiety Using Virtual Reality For Exposure. Depression And Anxiety , 22, 156-158.
Bonnie A. Mcgregor, Michael H. Antoni, Boyers Amy Susan M. Alferi, Bonnie B And Charles S Carver. (2004). Cognitive-Behavioral Stress Management Benefit Finding And Immune Function Among Women With Early – Stage Breast Cancer, Dep[Artment Of Psychology , Fl , 56(1), 1-8
Bögels SM .(2006). Task Concentration Training Versus Applied Relaxation For Social Phobic Patients With Fear Of Blushing, Trembling And Sweating. Behaviour Research And Therapy ,44(8), 1199–1210.
Christian A. Falk Dahl And Alv A. Dahl. (2010). Lifestyle And Social Network In Individuals With High Level Of Social Phobia/Anxiety Symptoms: A Community-Based Study ,45(3), 309-317
Denise A. Hien, Aimee N. C. Campbell, Therese Killeen, Mei-Chen Hu. (2010). The Impact Of Trauma-Focused Group Therapy Upon HIV Sexual Risk Behaviors In The NIDA Clinical Trials Network “Women And Trauma” Multi-Site Study, 14(2), 421-430
David M. Clark, Anke Ehlers, Freda Mcmanus. (2006). Nitive Therapy Versus Exposure And Applied Relaxation In Social Phobia: A Randomized Controlled Trial. journal of counslting and clinical psychology, 47(3), 567-578
Hemberg, Richard G: Dodge, Cynthias. And Becker Robert.E. (1987). Social Phobia In Anxiety And Stress Disorder By Michelson Larry Ashley L, Michael. Network: The Guilford Press (1987).
Ladouceur, R., Sylvain, C., Boutin, C., Lachance, S., Doucet, C., & Leblond, J. (2003).  Group Therapy For Pathological Gambling: A Cognitive Approach,41(5), 587-596
Ligia M ito , Mireia C. Roso , shilpee tiwair , Philip C. Kendall , ferando R A Sbahr. (2008). Cognitive – Behavioral therapy in social phobia,33(2), 96-101.
Mortberg, E., Clark, D. M., Sundin, O., & Wistedt, A. (2007). Intensive Group Cognitive Treatment And Individual Cognitive Therapy Vs. Treatment As Usual In Social Phobia: A Randomized Controlled Trial. Acta Psychiatrica Scandinavica,115(2), 142-154.
Meichenbuum D .(1986). Stress Inoculation Training. Network: Pergamon Press.
Paul B. Jacbsen , cathy D. Mead , Kevin D. Stein , Thomas N. Chirikos , Brentj. Small , John. C. Ruckdesdhel. (2002). Efficacy and cost of two  forms of stress management turning for center patients undergoing  chemotherapy, 20(12), 2851-2862
Thalia C. Eley. Fruhling V .Rijsdijk. Sean Perrin . (2008). A Multivariate Genetic Analysis Of Specific Phobia, Separation Anxiety And Social Phobia In Early Childhood,36(6), 839-848
Watson, D. & Friend, R.. (1969). Measurement Of Social-Evaluative Anxiety. Journal Of Consulting And Clinical Psychology, 33 , 448-457
Yong Hee Choi Hwan Park. (2006). Therapeutic Factors Of Cognitive Behavioral Group Treatment For Social Phobia , 21(2), 333-336