از مدیران مدارس، شرکتکنندگان و خانوادههایشان صمیمانه سپاسگزاریم. تشکر ویژه از روانشناسان بالینی و تیم پژوهشی برای همکاری در ارزیابیها و جمعآوری دادهها.
References
ابن نصیر، ش؛ و خالقیپور، ش. (۱۳۹۷). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در مورد اضطراب حساسیت و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به پرفشاری خون دارای ویژگی شخصیتی اجتنابی. مجله تحقیقات علوم رفتاری، ۱۶(۲)، ۱۹۸-۲۰۵.
احسانی، ا. ه؛ فکوری، ی؛ غلامعلی، ف؛ مختاری، ل؛ سادات حسینی، م؛ روانمهر، ن؛ و نورمحمدی، پ. (۱۳۹۲). شیوع اختلال بدریختانگاری بدن در بیماران مراجعهکننده با شکایت زیبایی به بیمارستان پوست. مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۷۱(۳)، ۱۶۴-۱۷۰.
ادریسی، ح. (۱۳۹۹). اثربخشی پذیرش و تعهد درمانی بر سازگاری فردی - اجتماعی و سلامت روان زوجین ناراضی مراجعهکننده به فصلنامه مراکز مشاوره در تهران. مجله ایدههای جدید روانشناسی، ۴(۸)، ۱-۱۳.
حجتخواه، س؛ م و مصباح، ا. (۱۴۰۰). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر شرم درونی شده زنان بدسرپرست. زن و مطالعات خانواده، ۱۴(۵۲)، ۵۷-۶۸.
خرم نیا، ص؛ طاهری، ا. ع؛ محمدپور، م؛ فروغی، ع. ا؛ و کریمزاده، ی. (۱۴۰۰). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حساسیت بینفردی و انعطافپذیری روانشناختی در دانشجویان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، ۸(۱)، ۱۵-۲۷.
ربیعی، م؛ صلاحیان، ا؛ بهرامی، ف؛ پالاهنگ، ح. (۱۳۹۰). ساخت و اعتباریابی پرسشنامه ارزیابی فراشناخت بدشکلی بدن. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ۲۱ (۸۳): 52-43
سلطانی، م؛ ایمانی، م؛ و گودرزی، م. (1403). اثربخشی خودافشایی هیجانی بر اساس مدل پذیرش و تعهد در کاهش علائم افسردگی زنان خانهدار مبتلا به اختلال افسرده خویی. مطالعات روانشناسی بالینی. 15(56), 81-94.
شعبانی، ف؛ بخشیپور، ع؛ محمود علی لو، م؛ صبوریمقدم، ح؛ و رنجبر، ف. (۱۴۰۳). کارایی درمانپذیرش و تعهد بر تصویر بدنی ادراکی و تصویر بدنی نگرشی در بیماران مبتلا به اختلال بدریختانگاری بدن: کارآزمایی بالینی تک آزمودنی.
فصلنامه پژوهشهای نوین روانشناختی، ۷۴(۱۹)، ۲۶۸-۲۸۱.
https://doi.org/10.22034/JMPR.2023.56606.5592
صادق زاده، م؛ و شاملی، ل. (1399). بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامۀ شرم از تصویر بدن در دانشجویان دختر و پسر ایرانی. روانشناسی فرهنگی، ۴(۲)، ۲۲۳-۲۴۱.
علیلو، م؛ هاشمینصرتآباد، ط؛ و سهرابی، ف. (۱۳۹۵). اثربخشی مداخله ترکیبی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با تکنیکهای مواجهه بر اضطراب بیمار و شدت علائم و ابعاد حساسیت در اختلال اضطراب عمومی. فصلنامه روانشناسی بالینی دانشگاه سمنان، ۸(۳)، ۶۱-۷۶.
فرحزادی، م؛ مداحی، م. ا؛ و خلعتبری، ج. (۱۳۹۶). مقایسة اثربخشی گروهدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروهدرمانی شناختی - رفتاری بر نارضایتی از تصویر بدنی و حساسیت بینفردی زنان دارای نارضایتی از تصویر بدنی. پژوهشهای روانشناسی بالینی و مشاوره، ۷(۲)، ۶۹-۸۹.
کامران، ا؛ قاسمی پیربلوطی، م؛ و غضنفری، ا. (1404). مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر نشانههای تصویری القاء کننده مواد و ادراک درد در مصرف کنندگان هروئین. مطالعات روانشناسی بالینی، 16(59).16-32.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th Ed.). Washington, DC: American Psychiatric Association.
Beall, A., & Tracy, J. (2020). The evolution of pride and shame. In L. Workman, W. Reader, & J. Barkow (Eds.) , The Cambridge handbook of evolutionary perspectives on human behavior (Cambridge Handbooks in Psychology, pp. 179-193). Cambridge University Press.
Bluett, E. J., Homan, K. J., Morrison, K. L., Levin, M. E., & Twohig, M. P. (2014). Acceptance and commitment therapy for anxiety and OCD spectrum disorders: An empirical review. Journal of Anxiety Disorders, 28(6), 612-624.
Butt, M., & Khan, M. A. (2025). Objectified Body Consciousness, Social Appearance Anxiety and Disordered Eating Patterns in Young Adults. Journal of Behavioural Sciences, 35(2), 46.
Crosby, J. M., & Twohig, M. P. (2016). Acceptance and commitment therapy for problematic internet pornography use: A randomized trial. Behavior Therapy, 47(3), 355-366.
Dias, B. S., Ferreira, C., & Trindade, I. A. (2018). Influence of fears of compassion on body image shame and disordered eating. Eating and Weight Disorders, 25, 99-106.
Duarte, C., Pinto-Gouveia, J., Ferreira, C., & Batista, D. (2014). Body image as a source of shame: A new measure for the assessment of the multifaceted nature of body image shame. Clinical Psychology and Psychotherapy, 22, 656-666.
Feusner, J. D., Moody, T. D., Townsend, J. D., McKenzie, K. J., Hembacher, E., Moller, H., Bookheimer, S. Y., & Bystritsky, A. (2022). Aberrant visual processing and frontostriatal connectivity in body dysmorphic disorder. Neuropsychopharmacology, 47(2), 1–11.
Forsythe, V. A. (2014). Choosing emotion regulation strategies: The effects of interpersonal cues and symptoms of borderline personality disorder (Doctoral dissertation). The Ohio State University.
Ghaleh Emamghaisi, Z., & Atashpour, S. H. (2020). Effectiveness of acceptance and commitment therapy on self-criticism and feeling of shame in methamphetamine users. Journal of Substance Use, 25(4), 372-376.
Gilbert, P. (1998). What is shame? Some core issues and controversies. In P. Gilbert & B. Andrews (Eds.) , Shame: Interpersonal behavior, psychopathology and culture (pp. 3-36). Oxford University Press.
Greenberg, J. L., Reuman, L., Hartman, A. S., Kasarskis, I., & Wilhelm, S. (2014). Visual hot spots: An eye tracking study of attention bias in body dysmorphic disorder. Journal of Psychiatric Research, 57, 125-132.
Grocholewski, A., Kliem, S., & Heinrich, N. (2012). Selective attention to imagined facial ugliness is specific to body dysmorphic disorder. Body Image, 9(2), 261-269.
Hayes, S. C., & Pierson, H. (2005). Acceptance and commitment therapy. In
Mindfulness and acceptance: Expanding the cognitive-behavioral tradition (pp. 1-4). Springer.
https://doi.org/10.1007/0-306-48581-8_1
Kim, Y., Jang, J., Kang, H. S., Lee, J., Lee, D., Yu, H.,... & Myung, W. (2024). Network structure of interpersonal sensitivity in patients with mood disorders: A network analysis.
Psychiatry Investigation, 21(9), 1016.
https://doi.org/10.30773/pi.2023.0411
Krebs, G., Rautio, D., Fernández de la Cruz, L., Hartmann, A. S., Jassi, A., Martin, A., ... & Mataix‐Cols, D. (2024). Practitioner Review: Assessment and treatment of body dysmorphic disorder in young people. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 65(8), 1119-1131.
Leroux, A., Hétu, S., & Sznycer, D. (2023). The shame system operates with high precision. Evolutionary Psychology, 21(3), 14747049231203394.
Linde, J., Luoma, J. B., Rück, C., Ramnerö, J., & Lundgren, T. (2023). Acceptance and compassion-based therapy targeting shame in body dysmorphic disorder: A multiple baseline study. Behavior Modification, 47(3), 693-718.
Luoma, J. B., & Platt, M. G. (2015). Shame, self-criticism, self-stigma, and compassion in acceptance and commitment therapy. Current Opinion in Psychology, 2, 97-101.
Malcolm, A., Labuschagne, I., Castle, D., Terrett, G., Rendell, P. G., & Rossell, S. L. (2018). The relationship between body dysmorphic disorder and obsessive-compulsive disorder: A systematic review of direct comparative studies.
Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 52(11), 1030-1049.
https://doi.org/10.1177/0004867418799925
McKinley, N. M., & Hyde, J. S. (1996). The Objectified Body Consciousness Scale: Development and validation. Psychology of Women Quarterly, 20, 181-215.
Murshidi, R., Hammouri, M., Al-Ani, A., Kitaneh, R., Al-Soleiti, M., Al Ta’ani, Z., ... & Smadi, Z. (2024). Investigating the prevalence of body dysmorphic disorder among Jordanian adults with dermatologic and cosmetic concerns: a case–control study.
Scientific Reports,
14(1), 5993.
https://doi.org/10.1038/s41598-024-56315-8
Pickard, J. A., Lumby, C., & Deane, F. P. (2021). True beauty lies within: Therapist interview of a client who received acceptance and commitment therapy for body dysmorphic disorder.
Clinical Psychologist, 25(2), 234-239.
https://doi.org/10.1080/13284207.2021.1948304
Ramos, T. D., de Brito, M. J. A., Suzuki, V. Y., Sabino Neto, M., & Ferreira, L. M. (2019). High prevalence of body dysmorphic disorder and moderate to severe appearance-related obsessive–compulsive symptoms among rhinoplasty candidates.
Aesthetic Plastic Surgery, 43, 1000-1005.
https://doi.org/10.1007/s00266-018-1300-1
Rezaeinasab, F., Haghighat-Bayan, N., Nouri, E., Savabi-Niri, V., & Kouhi, Z. (2025). The efficacy of acceptance and commitment therapy on distress tolerance, interpersonal sensitivity and depression in students with body dysmorphic disorder.
International Journal of Behavioral Sciences, 18(4), 177-184.
https://doi.org/10.30491/IJBS.2025.458971.2123
Rück, C., Mataix-Cols, D., Feusner, J. D., Shavitt, R. G., Veale, D., Krebs, G., & Fernández de la Cruz, L. (2024). Body dysmorphic disorder. Nature Reviews Disease Primers, 10(1), 92.
Schmidt, M., Schoenenberg, K., Engelkamp, J. E., Staufenbiel, T., Martin, A., Ebert, D. D., & Hartmann, A. S. (2025). Efficacy of an internet-based, therapist-guided cognitive behavioral therapy intervention for adolescents and young adults with body dysmorphic disorder: a randomized controlled trial. BMC psychiatry, 25(1), 374.
Shabani, F., Bakhshipour, A., Alilou, M. M., Moghaddam, H. S., & Ranjbar, F. (2024). The efficacy of acceptance and commitment therapy on perceptual and attitudinal body image in individuals with body dysmorphic disorder: Single subject clinical trial. Journal of Modern Psychological Researches, 19(74), 268-281.
Stroop, J. R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology, 18(6), 643–662. DOI: 10.1037/h0054651
Swain, J., Hancock, K., Dixon, A., & Bowman, J. (2015). Acceptance and commitment therapy for children: A systematic review of intervention studies. Journal of Contextual Behavioral Science, 4(2), 73-85.
Torkian, A., Zanjani, Z., Pourkmali, Z., & Omidi, A. (2022). The effect of acceptance and commitment therapy on youth with body dysmorphic disorders symptoms: A randomized clinical trial.
https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-1416093/v1
Veale, D. (2004). Advances in a cognitive behavioural model of body dysmorphic disorder. Body Image, 1(1), 113-125.
Veale, D., Gledhill, L. J., Christodoulou, P., & Hodsoll, J. (2016). Body dysmorphic disorder in different settings: A systematic review and estimated weighted prevalence.
Body Image, 18, 168-186.
https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2016.07.003
Wynne, B., McHugh, L., Gao, W., Keegan, D., Byrne, K., Rowan, C., et al. (2019). Acceptance and commitment therapy reduces psychological stress in patients with inflammatory bowel diseases. Gastroenterology, 4(156), 935-945.
)