اثربخشی مداخله زودهنگام خانواده محور بر نگرش مادران، پیامدهای والدگری و بهزیستی روان‌شناختی کودکان در معرض خطر ناتوانی‌های یادگیری-تحولی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری رشته روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 . استاد گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد گروه روانشناسی کودکان با نیازهای خاص، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 . استاد، گروه آموزش افراد دارای ناتوانی و معلولیت، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه هامبورگ، آلمان

چکیده

ارتقاء توانایی‌های شناختی و تنظیم هیجانی کودکان سنین پیش‌ از دبستان در معرض‌خطر ابتلا به اختلال‌های عصب‌روان‌شناختی تحولی، با تقویت شیوه‌های والدگری امکان‌پذیر است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله زودهنگام خانواده‌محور بر تغییر نگرش مادران، پیامدهای والدگری و بهزیستی روان‌شناختی کودکان در معرض‌خطر ناتوانی‌های یادگیری‌تحولی انجام شد. این مطالعه از لحاظ هدف، کاربردی و از جنبه گردآوری اطلاعات، نیمه‌آزمایشی (پیش‌آزمون، پس‌آزمون، گروه کنترل) بود. جامعه‌آماری شامل کلیه مادرانی بود که کودکان آنان به دلیل مشکلات شناختی و رفتاری-هیجانی به مراکز مشاوره شهر اصفهان ارجاع و تشخیص در معرض‌خطر مشکلات‌ یادگیری دریافت کرده‌اند. بر اساس روش نمونه‌گیری در دسترس و ملاک‌های ورودی، 32 نفر از مادران به مطالعه وارد شدند. ابزارهای تحقیق شامل: پرسشنامه‌های ارزیابی برنامه مداخله‌ای مبتنی بر قلب‌پرورش‌یافته مک‌گریلز و همکاران (2022)؛ بهزیستی‌روان‌شناختی کودک دهقانی (1392) و مشکلات‌رفتاری کودکان پیش‌دبستانی شهیم و یوسفی (1378) بود. مادران گروه آزمایش 8 جلسه مداخله مبتنی بر رویکرد قلب پرورش‌یافته را دریافت کردند و داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس مانکوا در نرم‌افزارSPSS-24 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد بین میانگین نمرات گروه‌های مورد مقایسه تفاوت معناداری وجود دارد و تغییرات در متغیر بهزیستی روان‌شناختی کودکان (52%)؛ متغیر تغییر نگرش والدین در مولفه‌های عامل کلی (27%)؛ بازداری (19%) و پاداش (14%) متأثر از مداخله خانواده محور بوده است. مقادیرF در سطح 05/0P< نیز معنادار است. نتایج نشان می‌دهد موثرترین خدمات، مداخله‌هایی هستند که بر نقش خانواده در درمان تاکید دارند و با انجام اقدامات موثر برای کودکان در معرض‌خطر، به پیشگیری از گسترش اختلال‌ها، کاهش پیامدهای منفی والدگری و بهزیستی روان‌شناختی کودکان می‌پردازند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effectiveness of early family-centered intervention on mothers' attitudes, parenting outcomes and psychological well-being of children at risk of developmental learning disabilities

نویسندگان [English]

  • Bahar Rashidi 1
  • Salar Faramarzi 2
  • ahmad abedi 3
  • Joachim Schroeder 4
1 Ph.D in Psychology and Education of Children with Special Needs, University of Isfahan, Iran
2 2. Professor, Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
3 Professor of Children with Special Needs, Department of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan, iran
4 Professor Department of Pedagogy for Disabilities and Disadvantages, Faculty of Education, University of Hamburg, Germany
چکیده [English]

Improving parenting increases cognitive and communication abilities of preschool children with neurodevelopmental disorders. The present study was conducted to investigate the effectiveness of early family-centered intervention on mothers' attitudes, parenting outcomes and psychological well-being of children at risk of developmental learning disabilities. Based on the purpose, this study was of practical type and based on the collection of information, it was a semi-experimental with pre-test, post-test and control group. Participants were 32 mothers of children who had referred to counseling centers in Isfahan due to cognitive and behavioral-emotional problems. Children were identified as the children at risk of learning difficulties that selected by sample method. The research tools included McGrail's nurtured heart approach questionnaire (2022); Dehghani's preschool children’s well-being questionnaire (2016) and behavior problems scale of preschool children were Shahim and Yousefi (1999). The experimental group received 8 sessions intervention and data was analyzed by the MANCOVA in SPSS-24. Findings showed that there is a significant difference between the average scores of the compared groups in the psychological well-being variable and the attitude of the parents has changed in the post-test. Based findings the early family-centered intervention was affected and improved the psychological well-being in children (52%), inhibition component (19%), reward component (14%) and general factor component (27%) in the level of 0.5 P<0 is signification. The results show that the family-centered intervention based on conscious parenting approaches are effective in changing mothers' attitudes, improving children psychological well-being and reducing cognitive and behavioral-emotional problems of children with developmental learning disabilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • children at risk
  • developmental learning disabilities
  • early intervention
  • family-centered intervention
  • parenting
  • Psychological Well-being

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار