اثربخشی بسته آموزش همدلی بر سازگاری اجتماعی و پرخاشگری کلامی دانش‌آموزان دختر پایه سوم ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، گروه روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه

2 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی،گروه روانشناسی و مشاوره، دانشکده سبک زندگی ایرانی – اسلامی ، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی

چکیده

زمینه و هدف:با توجه به اهمیت حیاتی همدلی در تسهیل روابط بین‌فردی،رشد اجتماعی بهینه و پیشگیری از اختلالات رفتاری در دوره کودکی، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بسته آموزش همدلی بر ارتقای سازگاری اجتماعی و کاهش پرخاشگری کلامی در دانش‌آموزان دختر پایه سوم ابتدایی انجام شد.
روش‌شناسی:این مطالعه از نوع پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود.جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر پایه سوم ابتدایی مدارس منطقه ۷ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که یک نمونه ۴۰ نفری(۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل)به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شده و به‌صورت تصادفی در دو گروه گمارده شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه همدلی کودک و نوجوان(EmQue-CA، اورگاو و همکاران، ۲۰۱۰)،مقیاس سازگاری اجتماعی سینها و سینگ(SSAS، ۱۹۹۳)و مقیاس پرخاشگری ویلیامز و همکاران(۱۹۹۶)بود. روایی محتوایی و صوری ابزارها تأیید و پایایی آن‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ(بالای 85/0)محاسبه شد.بسته آموزش همدلی در قالب ۱۱ جلسه طراحی شد و برای گروه آزمایش اجرا شد.همچنین داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس(ANCOVA) و بهره‌گیری از نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.
یافته‌ها:یافته ها حاکی از آن بود که آموزش همدلی دارای تأثیر مثبت و معنی‌داری است. این مداخله موجب افزایش معنادار سازگاری اجتماعی (با اندازه اثر مجذور اتا (202/0)و همچنین کاهش معنادار پرخاشگری کلامی در گروه آزمایش(با اندازه اثر مجذور اتا (104/0) در مقایسه با گروه کنترل،شده است.
نتیجه‌گیری:یافته‌ها قویاً بیانگر آن است که آموزش همدلی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله روان‌شناختی-اجتماعی مؤثر و ساختارمند برای بهبود روابط بین‌فردی، ارتقای توانایی دیدگاه‌گیری، کاهش رفتارهای پرخاشگرانه کلامی و در نهایت،بهبود کلی مهارت‌های سازگاری اجتماعی در دانش‌آموزان ابتدایی به کار رود.با توجه به اثربخشی قاطع بسته آموزشی، پیشنهاد می‌شود برنامه آموزش همدلی به‌طور گسترده در محتوای آموزشی مدارس گنجانده شود و پژوهش‌های آتی تأثیرات بلندمدت و ماندگاری آن را در مقاطع و جنسیت‌های مختلف مورد بررسی قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effectiveness of an Empathy Training Program on Social Adjustment and Verbal Aggression in Third-Grade Female Students

نویسندگان [English]

  • Kamran Sheivandi Choliche 1
  • Mohammad Bagher Hasanvand 2
  • Elham Shamsian 3
1 Associate Professor and Faculty Member, Allameh Tabatabaei University, Department of Psychology and Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran.
3 PhD student in Educational Psychology, Department of Psychology and Counseling, Faculty of Iranian-Islamic Lifestyle, Islamic Revolution University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Objective:Considering the critical importance of empathy in facilitating interpersonal relationships, promoting optimal social development, and preventing behavioral disorders during childhood, this study aimed to assess the effectiveness of an empathy training program on enhancing social adjustment and reducing verbal aggression in third-grade female students.
Methodology:This research employed a semi-experimental design with a pre-test and post-test, including a control group.The study population consisted of third-grade female students in schools located in District 7 of Tehran during the 2023-2024 academic year. A total sample of 40 students (20 in the experimental group and 20 in the control group)was selected using multi-stage cluster sampling and randomly assigned to two groups. The data collection tools included the Child and Adolescent Empathy Questionnaire(EmQue-CA, Origaud et al.,2010),the Social Adjustment Scale (SSAS, Sinha & Singh,1993),and the Aggression Scale (Williams et al.1996).The content and face validity of the tools were confirmed, and their reliability was calculated using Cronbach’s alpha (above 0.85). The empathy training program consisted of 11 sessions and was implemented with the experimental group.Data were analyzed using Analysis of Covariance(ANCOVA) with SPSS version 26.
Findings:The results indicated that the empathy training had a significant positive effect. This intervention led to a significant increase in social adjustment(with an effect size of η² = 0.202)and a significant reduction in verbal aggression in the experimental group(with an effect size of η² = 0.104)compared to the control group.
Conclusion:The findings strongly suggest that empathy training can serve as an effective and structured psychological-social intervention for improving interpersonal relationships, enhancing perspective-taking abilities, reducing verbal aggression, and ultimately improving social adjustment skills in elementary school students. Given the substantial effectiveness of the training program, it is recommended that empathy training be incorporated widely into school curricula, and future research should investigate its long-term effects across various educational levels and genders.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Empathy Training
  • Social Adjustment
  • Verbal Aggression
  • Elementary Students
  • Educational Intervention

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار