تدوین و اعتباریابی برنامه آموزشی مبتنی بر سلامت معنوی و اثربخشی آن بر استرس ادراک شده و بهزیستی روان‌شناختی کارکنان اورژانس اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استاد روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه روان‌شناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران، ایران.

4 دانشیار سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: نیروی انسانی شاغل در اورژانس اجتماعی به عنوان مهمترین دارایی  این سازمان آسیب‌های روان‌شناختی زیادی را تجربه می‌کند که ضروری است با به کارگیری درمان‌های مناسب نسبت به کاهش این آسیب‌ها اقدام کرد؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی برنامه آموزش مبتنی بر سلامت معنوی و اثربخشی آن بر کاهش استرس ادراک شده و بهزیستی روان‌شناختی کارکنان اورژانس اجتماعی انجام شد.
روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان بخش اورژانس اجتماعی شهر تهران در سال 1403-1402 بود که به روش نمونه­گیری در دسترس تعداد 30 نفر از کارکنان اورژانس اجتماعی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. جهت جمع­آوری داده­ها از مقیاس استرس ادراک شده کوهن و همکاران (1983) و بهزیستی روان‌شناختی ریف (2002) استفاده شد. آزمودنی­های گروه آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه­ای به صورت هفته­ای دو جلسه و به مدت زمان یک ماه و نیم در برنامه گروهی سلامت معنوی شرکت کردند، اما گروه کنترل هیچ مداخله­ای دریافت نکردند. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش سلامت معنوی بر استرس ادراک شده و بهزیستی روان‌شناختی کارکنان اورژانس اجتماعی تاثیر معنادار دارد.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، آموزش مهارت‌های سلامت معنوی می‌تواند به ارتقاء بهزیستی روان‌شناختی و کاهش استرس ادراک شده کارکنان بخش اورژانس اجتماعی بهزیستی کمک نماید؛ بنابراین می‌توان از این مداخله به عنوان یک روش درمانی موثر در محیط‌های سازمانی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Developing and validating a training program based on spiritual health and its effectiveness on perceived stress and psychological well-being of social emergency workers

نویسندگان [English]

  • Sareh Dermanaki-Farahani 1
  • Ahmad Borjali 2
  • Abdollah Moatamedy 2
  • Masoud Janbozorgi 3
  • Norali Farokhi 4
1 PhD Student in Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
3 Professor, Department Psychology, Hoza Research Institute and University, Tehran, Iran.
4 Associate Professor, Asessment and Measurement Department, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Background and Aim: Human resources working in social emergency services, as the most valuable asset of the organization, are exposed to numerous psychological injuries. The present study aimed to develop and validate a training program based on spiritual health and to investigate its effectiveness on reducing perceived stress and improving psychological well-being among social emergency workers.
Research Methodology: The study was semi-experimental with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population included all employees of the Social Emergency Department of Tehran in 2023–2024. Thirty employees were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups (15 participants in each group). Data were collected using Cohen et al.’s (1983) Perceived Stress Scale and Ryff’s (2002) Psychological Well-being Scale. The experimental group participated in 10 sessions of 90-minute spiritual health training (twice a week for one and a half months), while the control group received no intervention. Analysis of covariance (ANCOVA) was used for data analysis.
Findings: The results showed that spiritual health training had a significant effect on reducing perceived stress and increasing psychological well-being among social emergency workers.
Conclusion: Spiritual health skills training can be used as an effective intervention to improve psychological well-being and reduce perceived stress in social emergency employees. It is recommended that this program be implemented in organizational mental health initiatives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Perceived stress
  • psychological well-being
  • social emergency workers
  • spiritual health
مطالعات روان‌شناسی بالینی
دوره 16، شماره 61
دی 1404
صفحه 1-19

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار