کاربرد آگاهی مغزی مبتنی بر طب مکمل در ارتقاء توانمندی‌های شناختی کودکان: شواهدی از یک پژوهش نیمه‌آزمایشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استاد روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

10.22054/jcps.2026.89375.3298

چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش آگاهی مغزی مبتنی بر طب مکمل بر بهبود کارکردهای اجرایی کودکان دبستانی انجام شد. روش پژوهش: طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل و پیش‌آزمون–پس‌آزمون بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان 9 تا 12 ساله یکی از مدارس ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. نمونه پژوهش شامل 60 دانش‌آموز بود که به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) و کنترل (30 نفر) گماشته شدند. گروه آزمایش طی هشت هفته در قالب 15 جلسه آموزش آگاهی مغزی ساختارمند شرکت کرد. محتوای مداخله شامل چهار بخش اصلی تمرکز، تقویت حواس، نگرش آگاهانه و رفتار آگاهانه بود. ابزار پژوهش پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف والدین و آزمونهای عملکردی کارکردهای اجرایی بود که توسط والدین در دو مرحله پیش و پس از مداخله تکمیل شد. داده‌ها با استفاده از آزمون t همبسته، تحلیل کوواریانس و محاسبه اندازه اثر تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش آگاهی مغزی موجب بهبود معنادار شاخص‌های تنظیم شناختی، تنظیم هیجان و تنظیم رفتار در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (p<0.01). اندازه اثر به‌ویژه در شاخص تنظیم شناختی چشمگیر بود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، آموزش آگاهی مغزی می‌تواند رویکردی مؤثر، کم‌هزینه و قابل اجرا در محیط‌های آموزشی باشد و به ارتقای کارکردهای اجرایی و توانمندسازی کودکان دبستانی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Application of Complementary Medicine-Based Mindup in Enhancing Children’s Cognitive Abilities: Evidence from a Quasi-Experimental Study

نویسندگان [English]

  • Fatemehsadat Gerami 1
  • Esmaeil Sadipour 2
  • Soghra Ebrahimi Ghavam 3
  • Mojgan Tansaz 4
  • Fariborz Dortaj 2
1 1. Ph.D. Candidate in Educational Psychology, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Professor of Educational Psychology, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Educational Psychology, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
4 Associate Professor of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Aim: The present study aimed to investigate the effectiveness of a MindUP-based mindfulness training program informed by complementary medicine on improving the executive functions of elementary school children. Research Methods: This study employed a quasi-experimental design with a control group and pretest–posttest measurements. The statistical population included all 9–12-year-old students of an elementary school in Tehran during the 2023–2024 academic year, selected through cluster random sampling. The sample consisted of 60 students who were randomly assigned to an experimental group (n = 30) and a control group (n = 30). The experimental group participated in a structured eight-week mindfulness training program comprising fifteen sessions. The intervention content covered four main components: attention focusing, sensory enhancement, mindful attitude, and mindful behavior. Data were collected using the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF-Parent Form) and a set of performance-based executive function tasks, both administered before and after the intervention. The data were analyzed using paired t-tests, analysis of covariance (ANCOVA), and effect size estimation. Results: Findings indicated that mindfulness training led to a significant improvement in cognitive regulation, emotional regulation, and behavioral regulation in the experimental group compared to the control group (p < 0.01). The effect size was particularly large for cognitive regulation indicators. Conclusion: Based on the findings, mindfulness training can be considered an effective, low-cost, and easily implementable approach in educational settings, contributing to the enhancement of executive functions and empowerment of elementary school children.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindup
  • Complementary Medicine
  • Executive Functions
  • Elementary School Children

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار