مطالعات روان‌شناسی بالینی

چکیده هدف پژوهش حاضر مقایسه ارزیابی شناختی و راهبردهای کنترل فکر در بیماران مبتلا به PTSD و افراد بهنجار است. این پژوهش مطالعه مورد شاهدی است. نمونه این پژوهش 40 بیمار مبتلا به PTSD و 40 فرد بهنجار ساکن در استان‏های مازندران و تهران بودند که با روش نمونه‏گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‏آوری داده‏ها از مصاحبه تشخیصی جامع بین‏المللی، مقیاس شناخت‏های پس از آسیب، پرسشنامه راهبرد‏های کنترل فکر و مقیاس ضربه رویداد استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که ارزیابی شناختی مختل و استفاده از راهبرد‏های کنترل فکر ناکارآمد در افراد مبتلا به PTSD نسبت به افراد بهنجار به طور معناداری بیشتر است. نتایج تحلیل رگرسیون چند‏متغیری نشان داد که ارزیابی شناختی و راهبرد‏های کنترل فکر 77 درصد از واریانس علایم PTSD را در افراد مبتلا به این اختلال تبیین می‏کنند. این نتایج بیان می‏کند که راهبردهای کنترل فکر و ارزیابی شناختی با علایم PTSD مرتبط هستند. همچنین این یافته‏ها با مدل فراشناختی ولز در موردPTSD  همسان است.

چکیده پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری، بر رضایت زناشویی بانوان انجام پذیرفت. نمونه پژوهش شامل 22 نفر از بانوان مراجعه کننده به کلینیک‏های شهر تهران بود که به شیوه در دسترس، انتخاب و بطور تصادفی در گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه درمان شناختی- رفتاری با جهت‏گیری مذهبی دریافت کرد و گروه کنترل هیچ مداخله‏ای دریافت نکرد. ابزارهای به کار رفته در این پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ و پرسشنامه نگرش مذهبی، که هر دو از روایی و پایایی بالایی برخوردار بودند. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد گروهی که تحت درمان شناختی- رفتاری با جهت‏گیری مذهبی قرار گرفتند در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری (0001/0>P) نمرات بالاتری را در پس آزمون در نمرات رضایت زناشویی گزارش کردند. نتیجه پژوهش حاضر علاوه بر این‏که مؤید تحقیقات قبلی مبنی بر اثرگذاری درمان شناختی- رفتاری و راهبردهای مذهبی در درمان می‏باشد، راهکار جدیدی را برای درمان مناسب اختلافات زناشویی ارائه می‏دهد.

چکیده

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین حمله‏های میگرن و بیماری‏های روانی بود. منظور از بیماری‏های روانی آن دسته از اختلالاتی است که به وسیله آزمون MMPI اندازه‏گیری می‏شود و میگرن به سردردهای ضربان‏دار دوره‏ای و یک طرفه اطلاق شود. فرضیه مورد پژوهش عبارت بود از اینکه: اختلالات روانی که به وسیله آزمون MMPI اندازه گیری می‏شود در افراد مبتلا به میگرن نسبت به جمعیت عادی بیشتر است. به منظور بررسی فرضیه تحقیق، نمونه‏ای به حجم 66 نفر از افرادی که در کلینیک‏ها و مراکز مغز و اعصاب تهران توسط متخصصان مغز و اعصاب به عنوان افراد مبتلا به میگرن تشخیص داده شده بودند به طور نمونه‏گیری دردسترس از روی پرونده‏های پزشکی آنان انتخاب شدند و با 66 نفر از افراد غیر میگرنی مورد مقایسه قرار گرفت. ابزار سنجش عبارت بود از آزمون MMPI و یک پرسشنامه محقق ساخته، دیگر، مربوط به تاریخچه سردرد میگرن برای افراد مبتلا به میگرن. تجزیه و تحلیل داده‏ها بوسیلۀ آزمون MANOVA)) انجام گرفت. نتایج نشان داد که فرضیه تحقیق مورد تایید است و افراد مبتلا به میگرن در مقایسه با افراد عادی به اختلالاتی که به وسیله آزمون MMPI اندازه‏گیری می‏شود، گرایش بیشتری دارند. این اختلالات عبارت بودند از: افسردگی (D)، هیستری (HY)، انحراف روانی اجتماعی (Pd)، پارانویا (Pa) ، پسیکاستنی (Pt)، اسکیزوفرنی (Sc)، هیپومانی (Ma) و هیستری (Hs). بدین معنی که بین گروه‏های مورد مقایسه در ابتلاء به این اختلالات تفاوت‏های معناداری نشان دادند. در کل نتایج همسو با پژوهش‏های پیشین از تفاوت‏های معنادار بین دو گروه حمایت می‏کند.

چکیده درمان فراشناختی رویکرد نو ظهوری است که به جای تمرکز بر محتوای تفکر بیمار بر کاهش فرآیندهای شناختی غیرمفید و تسهیل پردازش فراشناختی تأکید می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان فراشناختی برکاهش باورهای فراشناختی، نشخوار فکری و علایم افسردگی انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع طرح‏های تک آزمودنی چند خط پایه‌ی همراه با کنترل بود. دو مورد بیمار زن مبتلا به افسردگی اساسی براساس مصاحبه تشخیصی مبتنی بر DSM-IV انتخاب شدند. یکی از بیماران فقط درمان دارویی و بیمار دیگر علاوه بر درمان دارویی طی 8 جلسه 45 دقیقه‌ای برنامه‏ی درمانی فراشناختی را نیز دریافت کرد. هر دو آزمودنی در مرحله پیش از درمان (خط پایه) و بعد از پایان درمان (پس‏آزمون) مقیاس‌های اختلال افسردگی اساسی (MDD-S)، نسخه دوم افسردگی بک (BDI-II)، سبک پاسخ نشخوارینولن- هیکسما و مورو (RRS) و پرسش�‏نامه فراشناخت�‏‏های ولز و کاترایتهاتن (MCQ-30) را تکمیل نمودند. علاوه براین بیمار تحت درمان فراشناختی، مقیاس افسردگی MDD-S و مقیاس سندرم شناختی- توجهی را در طی جلسات درمانی تکمیل نمود. نتایج نشان داد که نمره بیمار تحت درمان فراشناختی در مقیاس افسردگی بک، از 35 در مرحله‌ی پیش از مداخله به 6 در مرحلۀ پس از مداخله و پیگیری کاهش یافت، در حالی که نمرۀ بیمار کنترل از 23 به 5 در پس‏آزمون و32 در مرحله‌ی پیگیری تغییر یافت. هم چنین نمرۀ بیمار تحت درمان فراشناختی در مقیاس تجدید نظر شده افسردگی اساسی (MDD-S)، سبک پاسخ نشخواری، توجه معطوف به خود و فراشناخت‌ها کاهش معناداری نشان داد. در حالی که نمرات این مقیاس‌ها در بیمار تحت درمان دارویی تغییرات معناداری مبنی بر بهبودی را نشان نداد. درمان فراشناختی با کاهش میزان نشخوار فکری، توجه معطوف به خود، باورهای فراشناختی منفی و مثبت در کاهش علایم افسردگی اساسی مؤثر است و تغییرات درمانی ایجاد شده در پیگیری دوماهه پایدار باقی می‌ماند.

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین اثر بخشی درمانگری به شیوه تنیدگی‌زدایی بر تنیدگی ادراک شده با توجه به سبک‌های هویت می‌باشد. از بین دانشجویان مونث دوره کارشناسی پس از تعیین نوع سبک هویت 67 نفرکه دارای سبک‏های هویت هنجاری و سردرگم/ اجتنابی بودند به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گروه گنترل گمارده شدند. گروه آزمایشی در12 جلسه یک ساعت ونیمه تحت درمان و پس از یک دوره سه ماهه مجدداً موردپیگیری قرار گرفتند. گروه کنترل هیچگونه درمانی دریافت نکرد. نتایج تحلیل نشان داد که تنیدگی ادراک شده گروه آزمایش بطور معناداری نسبت به گروه گواه کاهش یافته است. همچنین یافته‏ها در مورد سبک‌های هویت نمایانگر این بود که بر تنیدگی تأثیر داشته است اما سبک‌های هویت نتوانسته‏اند تأثیر معناداری در اثر بخشی آموزش تنیدگی زدایی بر تنیدگی ایجاد کند. پیگیری وضعیت افراد نشان دهندۀ پایداری تغییرات ایجاد شده است. ارزیابی و تفسیر رویدادها در تعیین میزان تنیدگی نقش مهمی دارند و روش درمانگری به شیوه آموزش تنیدگی‏زدایی با تأکید بر تغییرات شیوه‌هایی که درآن فرد «خود» را مورد خطاب قرارمی‌دهد بر تنیدگی مؤثر است همچنین هویت نیز به عنوان معیاری نسبتاً پایدار از یگانگی خود بر تنیدگی تأثیر دارد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی علل و عوامل مؤثر بر طلاق در میان زوجین مراجعه کننده به دادگاه‏های خانواده در شهر تهران می باشد. روش پژوهش از نوع توصیفی و تحلیلی است که در آن به مطالعه عوامل درگیر در موضوع طلاق در زوجین تهرانی پرداخته می‏شود. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته‏ای است که شامل اطلاعات جمعیت شناختی و 16 سؤال با توجه به مشکلات شایع بین همسران است و با روش 4 امتیازی لیکرت نمره‏گذاری شده است و دارای اعتباری برابر با 7/0= a است .جهت تجزیه و تحلیل داده‏ها از آزمون خی دو و آزمون فریدمن استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد متقاضیان دارای سن بین 20 تا 30، در پنج سال اول زندگی زناشویی و دارای تحصیلات دیپلم بودند. همچنین عامل عدم مهارت‏های ارتباطی نسبت به سایر علل طلاق از رتبه بالاتری برخوردار بود.